fbpx

Ból brzucha, przyczyny i leczenie.

with Brak komentarzy

Ból brzucha to jeden z najczęstszych bólów jaki doświadcza człowiek podczas swojego życia. Może mieć charakter przewlekły, jeśli występuje tygodniami lub miesiącami. Jeśli ból brzucha pojawia się nagle. Jest bardzo intensywny. Mówimy, że jest to ostry ból brzucha. Zazwyczaj w takich sytuacjach szukamy pomocy u lekarza. Jest to bardzo słuszne postępowanie i często ratuje nam życie, ponieważ wiele takich bólów może zwiastować bardzo poważne choroby. Poniżej nakreślę jak wiele przyczyn stoi często za odczuwanymi przez nas bólami brzucha. Przyporządkowałam je do 22 grup. Dzięki temu łatwiej zrozumieć dlaczego diagnostyka bólu brzucha musi być bardzo dokładna i wszechstronna. Kiedy już określimy właściwą przyczynę bólu brzucha możemy zacząć ja leczyć.

Przyczyny bóli brzucha
Spis treści pokaż

Bóle brzucha związane z chorobami przewodu pokarmowego

Ból brzucha związany z chorobami przewodu pokarmowego

Zazwyczaj wystarczy bardzo dobrze zebrany wywiad i rzetelne badanie chorego, aby z dużym prawdopodobieństwem określić przyczynę bólu w jamie brzusznej. Dlatego tak ważna jest konsultacja z lekarzem. W niektórych sytuacjach musimy diagnostykę poszerzyć np. wykonując badania endoskopowe, RTG, czy USG.

Jeśli ból jest ostry lub tępy, łatwo go opisać i wskazać jego lokalizację zazwyczaj ma charakter somatyczny. Często towarzyszy mu przeczulica skóry, wzmożone napięcie mięśni brzucha. Ból zmniejsza się w leżeniu. Nasila się podczas ruchu, kaszlu, przy głębokim oddechu.

Takie bóle to np. ból w zapaleniu wyrostka robaczkowego, zapaleniu otrzewnej, przy perforacji wrzodu.

Jeśli ból jest tępy, rzadziej kłujący, promieniujący. Trudno dokładnie wskazać miejsce, w którym się lokalizuje. Mogą towarzyszyć mu: wymioty, zaburzenia czynności serca, biegunka, spadek ciśnienia tętniczego, pocenie się. Ból nasila się w spoczynku! Słabnie natomiast przy wykonywaniu ruchów. W konsekwencji ból powoduje pobudzenie u osoby, która go odczuwa. Jest to zazwyczaj ból trzewny. Wiąże się z nagłym wzrostem napięcia mięśni gładkich ścian narządów trzewnych oraz torebek tych narządów.

Takie ból eto np. kolka nerkowa, kolka żółciowa.

Większość takich bóli ma charakter przejściowy lub przewlekły. Niektóre jednak są objawem bardzo niebezpiecznych schorzeń i wymagają pilnej konsultacji z lekarzem. Oznaczyłam je na czerwono. Niewolno ich bagatelizować!

Bóle brzucha wymagające pilnego leczenia chirurgicznego
Ból żołądka i dwunastnicy

Jeśli ból brzucha lokalizuje się w nadbrzuszu, lub w prawej górnej stronie brzucha może oznaczać:

Choroby przełyku, żołądka i dwunastnicy

  • choroba refluksowa przełyku
  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej żołądka i dwunastnicy
  • choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
  • ostre zapalenie żołądka
  • perforacja wrzodu

Należą one do bardzo powszechnych schorzeń. Często mają charakter przewlekły. Niestety, to leki często powodują lub nasilają te dolegliwości. Zwłaszcza kiedy stosowane są bez kontroli lekarza (głównie leki przeciwbólowe, często dostępne bez recepty).

Nie każde leki przeciwbólowe są dla nas bezpieczne…nawet jeśli dostępne są bez recepty! Jeśli chcesz dowiedzieć się, które leki i kiedy wywołują bóle brzucha przeczytaj ten wpis: „Dlaczego po lekach przeciwbólowych boli brzuch”

W przypadku wystąpienia perforacji wrzodu należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Ponieważ ten stan może zagrażać życiu.

Choroby wątroby i dróg żółciowych np.:

  • kolkę żółciową,
  • kamicę pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych
  • ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego
  • zapalenie dróg żółciowych
  • ostre przekrwienie wątroby
  • ostre zapalenie wątroby

Co ciekawe, wątroba jako narząd nie posiada receptorów bólowych. Ból generuje naciąganie torebki wątroby, w której się ona znajduje.

Ból po prawej stronie na górze brzucha, w okolicy pępka, po prawej lub lewej stronie na dole brzucha lub w podbrzuszu

Jeśli ból brzucha występuje po prawej stronie na górze brzucha, w okolicy pępka, po prawej lub lewej stronie na dole brzucha lub w podbrzuszu może oznaczać:

Choroby jelit np.

  • zapalenie wyrostka robaczkowego
  • ostre zapalenie jelit
  • zapalenie uchyłka Meckela
  • celiakia
  • choroba Leśniowskiego Crohna
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego
  • popromienne zapalenie jelit
  • perforacja jelit
  • zapalenie lub perforacja uchyłków jelita grubego

Perforacja jelita to stan, w którym przerwaniu ulega ściana jelit. W konsekwencji treść jelitowa wydostaje się do jamy brzusznej. Co prowadzi do zapalenia otrzewnej i stanu zagrożenia życia, który wymaga pilnej pomocy lekarskiej.

Ból w nadbrzuszu, pod prawym i lewym łukiem żebrowym i w okolicy pępka.

Jeśli ból lokalizuje się w nadbrzuszu, w górnej części brzucha po lewej ale czasem również po prawej lub w okolicy pępka może oznaczać:

Choroby trzustki np.

  • ostre zapalenie trzustki
  • przewlekłe zapalenie trzustki

W niektórych przypadkach ostre zapalenie trzustki wymagać postępowania chirurgicznego. Dlatego nigdy nie powinno być lekceważone.

ból pod lewym żebrem

Jeśli ból lokalizuje się po lewej stronie pod żebrami może oznaczać:

Pęknięcie śledziony

Śledziona jest narządem bardzo kruchym. Niezwykle podatnym na wszelkie urazy. Najczęstszymi przyczynami pęknięcia śledziony jest upadek z wysokości, wypadek komunikacyjny, czy upadek z roweru.

Nagły ostry ból brzucha

Bóle brzucha mogą również wynikać z tzw. ostrych stanów chirurgicznych związanych z zapaleniem otrzewnej lub niedrożnością przewodu pokarmowego.

Kiedy pasaż treści jelitowych ulega zaburzeniu, struktury jelit naciągają się. A to właśnie generuje dolegliwości bólowe. Prowadzą do tego np. zadzierzgnięcie, skręcenie, wgłobienie, zwężenie światła jelita bliznami, czy uwięźnięcie przepukliny. Jeśli ostremu bólowi brzucha towarzyszą wymioty, nagłe zatrzymanie stolca i wiatrów, obniżenie ciśnienia, zaburzenia świadomości lub problemy z oddychaniem koniecznie udaj się do szpitala.

UWAGA NOWOTWÓR!!!

Za każdym potencjalnie niewinnym bólem brzucha może kryć się rozpoznanie, które potrafi zmrozić krew w żyłach każdemu…RAK!

Ból zazwyczaj towarzyszy dopiero zaawansowanym stadiom choroby nowotworowej. Dlatego tak ważne jest, aby na za każdym razem wykluczyć możliwość rozwoju nowotworu, nawet jeśli dolegliwości są tylko subtelne. Jeśli przewlekłym bólom brzucha towarzyszy zmniejszanie masy ciała oraz obecność krwi w stolcu, lub żółtaczka-koniecznie pilnie zgłoś się do lekarza.

Ból nowotworowy

Ból brzucha towarzyszy chorobie nowotworowej, ale również powikłaniom jej leczenia. Więcej o bólu w chorobie nowotworowej oraz jego leczeniu przeczytasz tutaj „Ból nowotworowy. Dowiedz się jak skutecznie pozbyć się bólu”

W wielu przypadkach bóle brzucha mają przyczynę w jamie brzusznej, ale wiążą się np. z chorobami naczyń.

Przyczyny naczyniowe np.:

  • zator tętnicy krezkowej
  • zakrzepica żył trzewnych
  • rozwarstwienie aorty brzusznej
  • pęknięcie tętniaka aorty brzusznej
  • układowe zapalenie naczyń np. plamica Schonleina i Henocha

Właściwym lekarzem, który zajmuje się tymi schorzeniami jest chirurg naczyniowy.

Większość przyczyn naczyniowych bólów brzucha to bardzo poważne stany chorobowe. Rozwarstwienie aorty lub jej pęknięcie to sytuacje, o bardzo złym rokowaniu.

Bóle brzucha wiążą się niekiedy z chorobami układu moczowego (nerek i pęcherza moczowego)

Ból od nerek i pęcherza moczowego

Jeśli ból lokalizuje się w prawym lub lewym górnym kwadrancie brzucha, śródbrzuszu, podbrzuszu, lub w dolnej lewej lub prawej części brzucha może oznaczać:

Choroby układu moczowego (nerek i pęcherza moczowego) np.

  • kamice nerkową
  • ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek
  • ostre zapalenie pęcherza moczowego

Ból brzucha może również łączyć się z układem rozrodczym.

Bóle podbrzusza i na dole po lewej i prawej stronie brzucha

Jeśli boli okolica podbrzusza, po lewej i prawej stronie na samym dole brzucha oznaczać to może…

Przyczyny ginekologiczne i związane z narządami płciowymi np.

  • pęknięcie ciąży pozamacicznej
  • skręt lub torbiel przydatków
  • ostre zapalenie przydatków
  • skręt szypuły jądra

Pęknięta ciąża pozamaciczna to jeden z najpoważniejszych stanów w ginekologii i położnictwie. Wiąże się z nieprawidłowym zagnieżdżeniem ciąży (poza jamą macicy) co prowadzi do wystąpienia bardzo obfitego krwawienia i wstrząsu u ciężarnej.

Bóle brzucha mogą być również manifestacją wielu chorób, które mają swoje źródło poza jamą brzuszną.

Choroby narządów klatki piersiowej np.

  • choroba wieńcowa (zawał ściany dolnej serca)
  • zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia
  • zapalenie płuc i opłucnej
  • zator tętnicy płucnej

Jeśli zawał serca dotyczy jego ściany dolnej ból może pojawić się w nadbrzuszu. Właściwe i szybkie postawienie rozpoznania w takiej sytuacji jest kluczowe dla pozytywnego rokowania.

Choroby kręgosłupa np.

  • zmiany zapalne, zwyrodnieniowe

Choroby układu nerwowego np.

  • SM
  • półpasiec
  • nerwoból
  • wiąd rdzenia

Za wieloma przyczynami bólów brzucha kryją się choroby ogólnoustrojowe np.

Układowe choroby tkanki łącznej (kolagenozy) np.

  • toczeń
  • guzkowe zapalenie tętnic
  • twardzina

Choroby krwi np.

  • niedokrwistość sierpowatokrwinkowa

Choroby metaboliczne np.

  • cukrzyca (enteropatia cukrzycowa, kwasica ketonowa)
  • porfiria
  • mocznica
  • skrobiawica
  • hiperlipidemia
  • przełom nadciśnieniowy
  • encefalopatia wątrobowa

Choroby endokrynologiczne np.

  • przełom tyreotoksyczny,
  • nadnerczowy
  • przełom hiperkalcemiczny
  • niedoczynność przytarczyc
  • tężyczka postać brzuszna
  • nadczynność tarczycy

Choroby alergiczne np.

  • nadwrażliwość pokarmowa
  • obrzęk naczynioruchowy

Niekiedy bóle brzucha spowodowane są chorobami zakaźnymi lub zatruciami.

Infekcje i pasożyty powodujące dolegliwości brzuszne

Infekcyjne i pasożytnicze choroby (zakaźne), które powodują bóle brzucha:

  • gruźlica
  • promienica
  • lamblioza
  • pełzakowica
  • tasiemczyca
  • glistnica
  • włośnica
  • schistosomoza
  • węgorzyca
  • choroba Whipple’a

Zatruciom tymi substancjami towarzyszą m.in bóle brzucha:

  • ołów, arsen, rtęć, grzyby, związki fosfoorganiczne, leki , alkohol.

Oddzielnym bardzo ważnym zagadnieniem są bóle brzucha o charakterze czynnościowym.

Zaburzenia czynnościowe to np. :

  • zespół jelita wrażliwego
  • dyspepsja czynnościowa

Dolegliwości czynnościowe stanowią nawet 1/5 wszystkich bólów brzucha u pacjentów. Zazwyczaj mają charakter nawracający. Występują od wielu lat. Często towarzyszą im dodatkowe objawy takie jak np. bezsenność, uczucie kołatania serca, bóle głowy.

Jeśli dostrzegasz u siebie takie dolegliwości, a najczęstsze inne przyczyny zostały już wykluczone przez lekarza. Skonsultuj się z lekarzem psychiatrą. Polecam tego: Lek. Jakub A. Bald

Jak pomóc na ból brzucha

Wymienione powyżej jednostki chorobowe nie wyczerpują oczywiście tematu bólów brzucha. Zagadnienie jest bardzo szerokie i zahacza o wiele specjalności lekarskich. Wpis ma na celu zwrócenie uwagi na to jak złożony musi być proces diagnostyki w tych przypadkach.

Z jednej strony ból brzucha może okazać się przemijającą dolegliwością związaną z błędem dietetycznym lub z zaparciem. Z drugiej zaś bardzo poważnym stanem chorobowym wymagającym pobytu w szpitalu lub niekiedy operacji. Dlatego każdorazowo trzeba skonsultować ból brzucha z lekarzem. Pamiętaj, wpis ma charakter informacyjny. Nie zastępuje badania ani konsultacji lekarskiej.


Jeśli uważasz informacje z tego wpisu za wartościowe, wspieraj moje działania na Facebooku i Instagram. Polub profil oraz poleć go swoim znajomym.

Jeśli chcesz umówić się na wizytę skontaktuj się z rejestracją pod numerem telefonu dostępnym w zakładce „kontakt”.

Podziel się z innymi
Podąrzaj Lek. Anna Kociszewska-Bald:

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Specjalizuję się w leczeniu bólu w chorobach przewlekłych i onkologicznych.

Zostaw Komentarz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.