fbpx

Ból nowotworowy. Jak ulżyć w bólu nowotworowym. Najnowsze metody leczenia w 2019 roku!

with 6 komentarzy
Spis treści pokaż

Ból nowotworowy to każdy rodzaj bólu towarzyszący chorobie nowotworowej.

Nie tylko ten związany ze wzrostem guza, ale również ten związany z leczeniem onkologicznym. Ból nowotworowy to każdy ból, który dotyczy chorego na nowotwór! Leczenie bólu nowotworowego to ogromne wyzwanie zarówno dla lekarza jak i pacjenta. Przeczytaj ten wpis do końca, a dowiesz się kiedy nowotwór boli, jakie są rodzaje bólu nowotworowego. Jak często leczenie onkologiczne powoduje ból. Dowiesz się jak uniknąć najczęściej popełnianych błędów w leczeniu bólu nowotworowego. Poznasz najnowsze, skuteczne metody leczenia bólu w 2019 roku!

Kiedy nowotwór boli.

Ból nowotworowy-kiedy nowotwór boli?
Kiedy nowotwór boli

Poznaj obowiązujące wytyczne- Jak leczyć ból nowotworowy.

W postępowaniu przeciwbólowym główną rolę odgrywa leczenie farmakologiczne. Polega ono na stosowaniu leków opioidowych, nieopioidowych oraz adiuwantowych.

Dodatkowym wsparciem jest stosowanie różnych metod leczenia przeciwnowotworowego np. chemioterapii paliatywnej.



Przyczyny bólu nowotworowego 

Ból w przebiegu choroby onkologicznej ma zazwyczaj charakter mieszany i wiąże się z :

  • Samą chorobą. Przede wszystkim obecnością guza lub zmian przerzutowych
  • Następstwami leczenia onkologicznego np. przetrwałe bóle pooperacyjne, bóle po przebytej radioterapii, chemioterapii.
  • Procedurami diagnostycznymi i terapeutycznymi np. biopsje, zakładanie wkłucia centralnego.
  • Ponadto bolesnymi owrzodzeniami lub odleżynami.
  • Innymi niezależnymi przyczynami niebezpośrednio związanymi z chorobą nowotworową np. zakażeniami, osteoporozą, przewlekłym zapaleniem stawów czy przebytym półpaścem.

Rodzaje bólu nowotworowego

Analizując przyczynę powstawania bólu i jego mechanizm, możemy podzielić go na trzy kategorie:

1. Ból nowotworowy nocyceptywny:

Powstaje w wyniku pobudzenia receptorów bólowych (nocyceptorów) przez czynniki uszkadzające struktury somatyczne i trzewne. (np. masa guza uciskająca narządy wewnętrzne, przerzuty w kościach)

Możemy go podzielić na ból:

1.1 Somatyczny

  • Ma charakter: dobrze umiejscowiony, ostry, pulsujący, uciskający.
  • Dotyczy: kości, stawów, mięśni, skóry lub tkanki łącznej
Nowotworowy ból kości
  • To z pewnością najczęstszy rodzaj bólu somatycznego u chorych z chorobą nowotworową. Towarzyszy przerzutom do kości w 28-45% przypadków.
  • Szczególnie zagrożeni są nim pacjenci z zaawansowaną postacią nowotworu: płuc, sutka, prostaty oraz układu krwiotwórczego.
  • Wiąże się głównie z :
    • obecności przerzutów do kręgosłupa
    • naciekaniem przez nowotwór szpiku kostnego
    • niszczeniem kości, złamaniami patologicznymi, oraz zaburzeniami funkcji podporowych szkieletu.
  • Stosowane leczenie: NLPZ, glikokortykosteroidy, bisfosfoniany, denosumab, koanalegtyki, radoterapia paliatywna czy leczenie chirurgiczne.
    • Izotopy radioaktywne:
      • stront 89, samar 153 stosujemy w przypadku przerzutów osteoblastycznych w raku piersi lub stercza,
      • jod radioaktywny 131 w przebiegu raka pęcherzykowego tarczycy.
    • W ramach prewencji i leczenia złamań kości – wertebroplastyka, kyfoplastyka.
    • W przypadku braku skuteczności techniki interwencyjne: neurolizy, termolezje, blokady centralne lub stymulację struktur OUN.

1.2 Trzewny

  • Występuje u ok 30% chorych na nowotwory.
  • Ma charakter rozlany. Chorzy opisują go jako pobolewania lub skurcz. Ponadto często rzutuje lub promieniuje do struktur powierzchownych. Choremu bardzo trudno określić jego precyzyjną lokalizację.
  • Niekiedy ma charakter kolkowy-gdy wywołany jest przewężeniem lub obturacją światła jelita, moczowodów lub dróg żółciowych.
  • Wiąże się z pobudzaniem receptorów bólowych w narządach wewnętrznych klatki piersiowej, jamy brzusznej, miednicy (np. trzustce, jelitach, żołądku).
  • Podsumowując powstaje w związku z:
    • pociąganiem opłucnej lub otrzewnej
    • rozciąganiem torebki narządu (np. guz wątroby)
    • rozciąganiem lub skurczem jelit
    • pociąganiem przez tkankę nowotworową więzadeł, naczyń krwionośnych lub krezki.
  • TENESMUS- tobolesne silne napadowe kurcze odbytnicy i pęcherza. Odczuane są jako bardzo pilna, bolesna potrzeba oddania stolca lub moczu. Ból ten często towarzyszy bólom zlokalizowanym w obrębie miednicy małej.
  • Może być wywołany leczeniem przeciwnowotworowym. To np.
    • przetrwały ból pooperacyjny
    • ból po amputacji
    • ból po radioterapii
    • lub chemioterapii.
  • Stosowane leczenie: leki opioidowe (szczególnie preparaty zawierające oksykodon) i nieopioidowe. W przypadku bólów kolkowych zalecane są leki rozkurczowe (np. metamizol, buskolizyna/butylobromek hioscyny, atropina, glikopyrolat, drotaweryna, mebeweryna, alweryna). W przypadku braku skuteczności należy rozważyć zastosowanie technik interwencyjnych.

2. Ból neuropatyczny w chorobie nowotworowej:

  • Ma charakter pieczenia, mrowienia, podrażnienia prądem elektrycznym.
  • W przeciwieństwie do wcześniej wymienionych, ból neuropatyczny powstaje z powodu uszkodzenia układu nerwowego.
    • Wywołuje go ucisk lub naciekanie przez nowotwór struktur ośrodkowego lub obwodowego układu nerwowego.
    • Jak również występowanie u chorego zespołu paranowotworowego.
  • Stosowane leczenie: koanalgetyki, leki wspomagające, opioidy (szczególnie preparaty oksykodonu, tapentadolu, metadonu). W przypadku braku skuteczności stosujemy techniki interwencyjne. (np. termolezję, kriolezję, neurolizy, stymulację struktór układu nerwowego).

3. Ból psychogenny

Dobranie skutecznego leczenia zależy od mechanizmu w jakim powstaje ból. Nie leczony lub źle leczony ból z czasem przeradza się w ból totalny wszechogarniający. Rozpoczyna się od obniżenia ogólnego nastroju pacjenta. Nie leczony sprawia, że pacjent porzuca nadzieję na wyleczenie. Traci również chęć dalszego życia.

Ból nowotworowy związany z leczeniem onkologicznym

Za wystąpienie dolegliwości bólowych nie odpowiada wyłącznie sam guz nowotworowy. Ból nowotworowy może również towarzyszyć zastosowaniu każdej z dostępnych metod leczniczych w terapii chorób nowotworowych. Jeśli chorzy doświadczyli niezwykle agresywnego leczenia choroby nowotworowej, ból może utrzymać się również po wyleczeniu z choroby. Trwać wiele miesięcy a nawet lat. Szacunkowo ból towarzyszy nawet 40-60% wyleczonym z choroby nowotworowej.

Ból po operacji nowotworowej

Przetrwały ból pooperacyjny to ból, który związany jest bezpośrednio z przebytym zabiegiem operacyjnym. Utrzymuje się pomimo prawidłowego wygojenia tkanek.

  • Najczęściej towarzyszy zabiegom takim jak:
    • torakotomia ( 30%-50% pacjentów)
    • mastektomia ( 30% pacjentek po usunięciu gruczołu piersiowego. Nawet u 50% gdy zabiegowi towarzyszy usuniecie węzłów pachowych).
    • amputacja kończyny ( 60-80% pacjentów)
  • Dolegliwości mają charakter ciągły.
  • Pacjenci najczęściej opisują go jako ból przypominający palenie, pieczenie, pulsowanie lub ściskanie. Z towarzyszącymi napadami przeszywającego kłucia, z alodynią, niedoczulicą, hiperalgezją, parestezjami. Często dołączają się również deficyty ruchowe.

Ból po radioterapii

  • Dotyczą 10-20% pacjentów poddanych radioterapii.
  • Zespoły popromienne ujawniają się w okresie od pół roku do 20 lat po leczeniu. Należą do późnych skutków ubocznych radioterapii.
  • Związane są z włóknieniem, zaburzeniami w ukrwieniu, uszkodzeniem nerwów.
  • Jeśli uszkodzeniu ulegają struktury układu nerwowego, bólowi towarzyszą parestezje, osłabienie lub niedowład kończyny.
  • W zależności od naświetlanej okolicy przybierają różną postać.
  • Niekiedy występują pod postacią pleksopatii, mielopatii, neuropatii, zapalenia śluzówek jamy ustnej, gardła, przełyku czy jelit.

Ból po chemioterapii (CIPN)

Kiedy najczęściej występuje ból po chemioterapii

  • Ból po chemioterapii występuje z częstością 3-7% w przypadku stosowania jednego chemioterapeutyku. Wartość ta rośnie do 38% przy stosowaniu chemioterapii skojarzonej. Czyli takiej, w której zastosowano kilka leków.
  • Bardzo duże prawdopodobieństwo wystąpienia bólu występuje w przypadku zastosowania w leczeniu:
    • pochodnych platinum np. cisplatyny (70-100%)
    • taksanów (11-87%)
    • talidomidu i jego analogów (20-60%)
    • ixabepilonu (60-65%)
  • Dolegliwości bólowe mogą pojawić się kilka tygodni od rozpoczęcia chemioterapii, lub po kilku miesiącach od jej zakończenia.

Bóle po chemioterapii objawy

Chemioterapia to niezwykle wyniszczająca forma terapii. W związku z tym, może powodować wiele skutków ubocznych. Dolegliwości bólowe to jedne z nich. Podczas stosowania chemioterapii pojawiają się: bóle stawów, bóle mięśni, pleców, bóle kręgosłupa i kości. Wysoce agresywne leczenie prowadzi również do uszkodzeń układu nerwowego i rozwoju polineuropatii.

Polineuropatia po chemioterapii objawy

Bólowi towarzyszą: parestezje najczęściej zlokalizowane wokół ust, mrowienie, drętwienie, uczucie palenia, pieczenia dłoni /stóp. Tzw. obszary skarpetek i rękawiczek. Pojawiająca się ataksja czuciowa, skurcze mięśni, zaburzenia motoryczne utrudniają poruszanie się. Czasem współwystępuje uczucie przechodzenia prądu wzdłuż kręgosłupa oraz nadwrażliwość na zimno.

Leki przeciwbólowe przy chemioterapii

  • Ciężkie leczenie onkologiczne łatwiej zaakceptować jeśli widzimy jego pozytywne efekty.
  • Przy dobrze kontrolowanym bólu pacjenci rzadziej rezygnują z chemioterapii.
  • Jeśli chcesz leczyć ból, umów się na wizytę w gabinecie.
  • Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o leczeniu bólu w chorobach nowotworowych zachęcam cię do przeczytania następujących wpisów:

Ból po hormonoterapii

Przyjmowanie leków hormonalnych może również powodować różne dolegliwości bólowe.

  • Zwłaszcza stosowanie inhibitorów aromatazy (anastrozol, letrozol, eksemestan) u chorych na raka piersi może powodować bóle kostne i bóle stawów. Dotyczą głównie stawów dłoni, skokowych, łokciowych, kolanowych i biodrowych.
  • Podobnie w przypadku stosowania w leczeniu antyestrogenów (tamoksifen).
  • Leki te dodatkowo zwiększają ryzyko bolesnych złamań kompresyjnych z powodu osteoporozy.

Ból przy stosowaniu czynniku wzrostu granulocytów (neutrofilów) np. G-CSF

Neutropenia po chemioterapii

Złe wyniki krwi podczas stosowania chemioterapii mogą świadczyć o rozwoju neutropenii. Aby podnieść poziom białych krwinek we krwi stosuje się czynnik wzrostu granulocytów. Leczenie G-CSF jest skuteczne. Niestety niesie również ze sobą ryzyko nasilenia dolegliwości bólowych. Ból ten występuje u ok. 20 % pacjentów, którzy leczeni są czynnikami stymulującymi wzrost białych krwinek. W wyniku podania tego preparatu, komórki krwiotwórcze namnażają się gwałtownie w szpiku kostnym. Powoduje to podrażnienie znajdujących się tam zakończeń nerwowych. W konsekwencji po podaniu preparatu, pacjenci odczuwają silne bóle kostne.

Diagnozowanie bólu

Na stronie- w zakładce diagnozowanie bólu możesz wykonać samodzielnie i anonimowo interaktywne testy diagnozujące ból. Wykonanie każdego z nich zajmie Ci ok 3 min. Zachęcam.

Wpływ bólu na leczenie nowotworu

Rak nie musi boleć

4 MITY NA TEMAT LECZENIA BÓLU W NOWOTWORZE
  • Po pierwsze skuteczne leczenie bólu podczas terapii onkologicznej jest składową kompleksowej terapii przeciwnowotworowej. To jeden z niezbędnych czynników jej powodzenia. Nie powinno ono schodzić na dalszy plan. Niewłaściwie lub nieskutecznie leczony ból staje się niezwykle uciążliwy dla pacjenta. Zniechęca do prowadzenia terapii onkologicznej. A ponadto w skrajnych przypadkach może przerodzić się w ból totalny (wszechogarniający).
  • Po drugie nieleczony lub nieskutecznie leczony ból sprzyja niekorzystnym zmianom w funkcjonowania organizmu. W wyniku tego pogarsza jego odporność, obniża jakość życia osoby chorej. Co w konsekwencji utrudnia prowadzenie skutecznego leczenia przeciwnowotworowego.
  • Dodatkowo może prowadzić do zaburzeń emocjonalnych, psychotycznych i depresji.

Metody leczenia bólu nowotworowego

Możliwości leczenia bólu w chorobie nowotworowej jest bardzo dużo. Decydując o metodzie leczenia należy uwzględnić cel jaki pacjent chce osiągnąć, jego stopień sprawności, oraz potencjalne działania niepożądane. W leczeniu bólu nowotworowego stosuje się metody farmakologiczne, niefarmakologiczne oraz zabiegi interwencyjne.

Leczenie bólu należy rozpocząć w chwili kiedy się on pojawi, a nie wówczas kiedy jego nasilenie jest już duże. Wtedy jest już znacznie trudniejszy do leczenia.

To bardzo ważne aby leczenie bólu było zindywidualizowane w oparciu o patomechanizm powstawania dolegliwości bólowych. Zupełnie inne metody leczenia stosuje się w przypadku bólu kości, pleców inne w przypadku bólu brzucha czy głowy.

Leczenie farmakologiczne bólu nowotworowego

Opiera się na drabinie analgetycznej, która zakłada, że lek przeciwbólowy dobieramy w zależności od natężenia dolegliwości bólowych. Na jej pierwszym szczeblu znajdują się leki o słabym działaniu jak na przykład: paracetamol, ketonal. Kolejny to słabe opioidy jak np. tramadol. Na trzecim stopniu drabiny analgetycznej znajdują się silne opioidy.

Szczegółowe omówienie tych leków znajdziesz w zamieszczonym wcześniej poście Metody leczenia bólu . Polecam również Twojej uwadze wpis na temat zastosowania plastrów przeciwbólowych w leczeniu bólu. To kompletne a zarazem w przystępny sposób przedstawione podsumowanie stosowanych nowości w 2019 roku w odniesieniu do plastrów leczniczych . Krok po kroku wyjaśnia zasady stosowania plastrów przeciwbólowych w konkretnych schorzeniach.

Dodatkowo w leczeniu u pacjentów onkologicznych stosuje się z powodzeniem medyczna marihuana. Przynosi ona ulgę w wielu dolegliwościach towarzyszących chociażby chemioterapii lub radioterapii. Jej działanie przeciwbólowe nie jest duże. Może jednak przyczynić się do zmniejszenia zapotrzebowania na silniejsze leki przeciwbólowe.

Ból podstawowy

Ból może mieć różny charakter. Jeśli ma charakter stały. Występuje przez większą część dnia. W tym czasie ma jednak różne natężenie. Niekiedy nasila się. Czasem słabnie. Może mieć również stały charakter. Taki rodzaj bólu nazywamy bólem podstawowym.

Na schemacie ilustruje go niebieski zakreskowany obszar. Przedstawiony ból ma różne natężenie w ciągu dnia. Nasila się w szczycie aktywności dziennej oraz w nocy. Jest to jedynie przykład na to w jaki sposób ból może zmieniać swoje natężenie w ciągu dnia. Przypadek każdego pacjenta rozpatruję indywidualnie. Rozrysowanie właśnie takiego schematu ułatwia pacjentowi precyzyjne opisanie jego bólu.

Większość chorych przyjmuje leki o przedłużonym czasie uwalniania podawane o stałych porach. Zapewniają one doskonałą kontrolę bólu występującego w sposób stały przez większą część dnia. Właściwie dobrane leczenie podstawowe bólu pozwala pacjentowi funkcjonować tak jak w okresie przed chorobą. Ogranicza również konieczność przyjmowania dodatkowych leków przeciwbólowych.

Ból przebijający

Ból przebijający nowotworowy

Większość chorych, poza bólem przewlekłym, doświadcza w ciągu doby kilku napadów bólu przebijającego.

Ból przebijający to przejściowy wzrost natężenia bólu, obserwowany u chorych ze skutecznie leczonym bólem podstawowym.

Nasilenie dolegliwości bólowych ma charakter napadowy, ostry o silnym i bardzo silnym natężeniu. Pojawia się gwałtownie i w krótkim czasie zanika. Ból przebijający występuje średnio u 61% chorych na nowotwór.

Częste ataki bólu przebijającego osłabiają aktywność pacjenta, apetyt, nastrój, pogarszają jakość życia i chęć aktywnej walki z chorobą.

Podkreśla się, że w 96% przypadków ból przebijający ma taki sam mechanizm i lokalizację jak ból podstawowy. Co najważniejsze ból podstawowy i ból przebijający należy oceniać i leczyć osobno. Ponieważ są to zupełnie inne zjawiska.

Ból epizodyczny

Możemy wyróżnić następujące rodzaje bólu epizodycznego:

Ból spontaniczny (idiopatyczny)

Ten rodzaj bólu pojawia się w sposób nieoczekiwany. Nie potrafimy zidentyfikować czynników, które mogłyby go wyzwalać. Nie ma on uchwytnej przyczyny.

Ból incydentalny

Wiąże się z określoną przyczyną. Znane są czynniki wyzwalające go. Niestety zazwyczaj nie można ich uniknąć. Dzielimy je na bóle incydentalne:

Niezależne od woli chorego. np. związane z kaszlem lub ruchami perystaltycznymi jelit, połykaniem, defekacją, mikcją.

Zależne od woli chorego np. związane ze zmianą pozycji, poruszaniem się, czynnościami higienicznymi, pielęgnacyjnymi.

Ból proceduralny

Ból proceduralny to ból wywołany np. zmianą opatrunku, wykonywaniem diagnostyki, badań obrazowych, radioterapią i innymi czynnościami medycznymi.

Leczenie bólu przebijającego

W bólach przebijających na tle przerzutów nowotworowych do kości wysoką skuteczność wykazuje radioterapia miejscowa. Kluczowe jest również właściwe zaopatrzenie chorego w sprzęt ortopedyczny stabilizujący zniszczone nowotworem elementy szkieletu. Pozwala zmniejszyć ryzyko uszkodzeń i zniekształceń. Niewątpliwe znaczenie ma zapobieganie wystąpieniu czynników prowokujących. Zapobieganie zdarzeniom wywołującym ból polega między innymi na stosowaniu leków przeciwkaszlowych u chorych kaszlących.

Podstawowym sposobem leczenia bólów przebijających jest stosowanie tzw. dawek ratunkowych – dodatkowych dawek leku przeciwbólowego. Podajemy je w momencie wystąpienia bólu, bądź- o ile jesteśmy w stanie przewidzieć okoliczności napadu – zapobiegawczo.

W przypadku bólu incydentalnego około 30 minut przed czynnością, która wywołuje ból podajemy preparat opioidowy o natychmiastowym uwalnianiu i krótkim okresie półtrwania. Dawkę leku dobieramy tak, aby zapewniała możliwie najszybszą skuteczną analgezję, z minimalnymi efektami ubocznymi. W warunkach domowych, preparat krótko działającej morfiny podawanej doustnie, jest najczęściej stosowany w leczeniu bólu przebijającego. Czas jej działania to około 4 godziny, jednak początek działania pojawia się dopiero po 30-45 minutach od podania. Podobnie – paracetamol lub leki z grupy NLPZ podane doustnie działają dopiero po 30-40 minutach od przyjęcia.

W warunkach leczenia oddziału szpitalnego szybki efekt przeciwbólowy można zapewnić poprzez podanie opioidu droga dożylną.

W przypadku bólu incydentalnego niezależnego od woli o szybko narastającym nasileniu, stosujemy opioidy o szybkim początku działania. Produkty zawierające fentanyl podawane drogą donosową, podjęzykową i podpoliczkową pozwalają na bardzo szybkie złagodzenie bólu. Efektu przeciwbólowego można się spodziewać już po 7-15 min!

Ból końca dawki i ból w okresie miareczkowania

Ból przebijający należy odróżnić od bólu występującego przed podaniem następnej dawki leku przeciwbólowego, a związanego z ustępowaniem działania tego leku pod koniec odstępu między kolejnymi dawkami (tzw. ból końca dawki). Wymaga on korekty leczenia bólu podstawowego. Jak również od okresowych zaostrzeń bólu w czasie znajdowania optymalnej dawki opioidu (okres miareczkowania).

Leczenie przełomu bólowego

Ból o silnym i bardzo silnym natężeniu wymaga szybkiej interwencji medycznej. W sytuacjach takich, lekarz podaje drogą dożylną lub podskórną lek opioidowy. Stopniowo miareczkuje jego dawkę tzn. podaje stałą lub ostrożnie zwiększa dawki w określonych odstępach czasowych. W miarę uzyskiwanych efektów ustala dawkę podtrzymującą leku. Pozwala to, na skuteczne opanowanie nawet bardzo silnych dolegliwości bólowych w ciągu 24 godzin.

Stosowanie koanalgetyków w bólu nowotworowym

  • Z leków przeciwpadaczkowych zalecane jest stosowanie: pregabaliny lub gabapentyny ewentualnie kwasu walproinowego.
  • Z leków przeciwdepresyjnych stosowane są: amitryptylina, duloksetyna, wenlafaksyna.
  • Ze steroidów zalecany jest deksametazon.
  • Zalecane jest również zastosowanie kannabinoidów (medycznej marihuany) szczególnie u chorych z bólem neuropatycznym opornym na inne sposoby leczenia oraz tych u których występują nudności i wymioty.

Rok 2019 to zupełnie nowe rozwiązania dla pacjenta.

W powszechnym użyciu dostępne dla pacjenta onkologicznego są już preparaty stosowane w formie:

  • przez śluzówkowej – donosowej (intranasal fentanyl citrate – INFC)
  • podpoliczkowej, podjęzykowej (oral transmucosal fentanyl citrate – OTFC)

Są to preparaty fentanylu-opioidu o znacznie silniejszym działaniu niż morfina. Dobrze i szybko wchłaniają się przez przez błonę śluzową jamy ustnej i nosa. Jest to okolica znakomicie unaczyniona. Leki wchłaniają się bezpośrednio do krążenia. (Unikamy tzw. efektu pierwszego przejścia- zależnego od tempa metabolizmu leków).  Zaczynają działać szybko- po 5 -10 minutach od podania. Czas ich działania jest krótki (do 4 godzin).

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych opioidów.

Najczęściej działania niepożądane opioidów dotyczą przewodu pokarmowego (nasilone nudności, zaparcia) oraz ośrodkowego układu nerwowego (senność)

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych opioidów możliwe jest zastosowanie leczenia objawowego. Jego skuteczność bywa niestety często ograniczona. Ponad to prowadzi do zwiększenia liczby leków przyjmowanych przez pacjenta. W konsekwencji zmniejsza to zadowolenie z prowadzonej terapii oraz zwiększa ryzyko interakcji lekowych.

W takich sytuacja stosujemy jedną z wymienionych metod postępowania:

  • Lekarz zmienia drogę podania opioidu z doustnej na podskórną, dożylną lub dokanałową.
  • Stosujemy jednocześnie 2 lub więcej opioidów w zredukowanych dawkach. Jest to jednak metoda znacząco zwiększająca ryzyko interakcji międzylekowych.
  • Lekarz wykonuje rotację opioidu.
    • Rotacja (zamiana) opioidów oznacza zmianę stosowanego opioidu na inny. Poszczególne opioidy różnią się między sobą zakresem receptorów na które działają, lipofilnością i zdolnością przenikania przez bariery tkankowe. Z tego powodu w przypadku braku skuteczności jednego z nich można oczekiwać poprawy podczas stosowania innego! Podoba sytuacja występuje w przypadku działań niepożądanych. To, że nie tolerujemy jednego z opioidów, nie oznacza wcale, że podobna reakcja wystąpi w przypadku innego przedstawiciela tej grupy leków.
    • Rotacje opioidów możemy przeprowadzić jednorazowo lub w sposób stopniowy.
    • Przykłady rotacji opioidów:
      • Wystąpienie bardzo nasilonych zaparć po zastosowaniu kodeiny. Zalecana wymiana kodeiny na tramadol.
      • Bardzo nasilone nudności i wymioty po morfinie. Zalecana wymiana na oksykodon.
  • Skuteczność rotacji opioidowej oceniana jest na 60-80% jeśli chodzi o poprawę efektu przeciwbólowego i tolerancji leczenia.

Metody interwencyjne leczenia bólu to m.in:

  • Blokady nerwów.
    • Np.blokada nerwu trzewnego wykazuje większą skuteczność od morfiny w bólach spowodowanych nieresekcyjnym guzem trzustki.
  • Wertebroplastyka – polega na wstrzyknięciu do trzonu kręgu substancji, która przywraca stabilność mechaniczną kręgosłupa. Dodatkowo zmniejsza odczuwany ból i objawy neurologiczne.
  • Kyfoplastyka-to podobny zabieg, w którym substancję podaje się do wcześniej umieszczonego balonu.
  • Przezskórna ablacja przerzutów kostnych falami o częstotliwości radiowej.
  • Stymulacja rdzenia kręgowego w leczeniu neurpatii obwodowej.
  • Wstrzykiwanie toksyny botulinowej. Redukuje nadmierną sztywność, napięcie i ból mięśni.

Niefarmakologiczne metody leczenia bólu nowotworowego

  • Techniki neuromodulacyjne np. TENS
  • Techniki fizjoterapeutyczne: aktywność fizyczna, fizjoterapia, protetyka, urządzenia wspomagające.
  • Terapia psychoonkologiczna: ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne, hipnoza, terapia poznawczo-behawioralna.

Leczenie bólu nowotworowego u osób starszych

Wszelkie wytyczne zalecają stosowanie takich samych metod farmakoterapii jak u osób młodych.

Skuteczna dawka leku powinna być starannie wymiareczkowana. Tzn. rozpoczynamy leczenie od mniejszych dawek i powoli je zwiększamy.

Dla osób z którymi nie można nawiązać kontaktu słownego, z zaburzeniami poznawczymi (np. otępieniem) opracowano specjalne metody obserwacji zachowania chorego. Pozwalają one ocenić natężenie odczuwanego przez niego bólu.

Tymczasem sam wiek chorego nie odgrywa większej roli w wyborze leczenia. Ważniejsze znaczenie ma indywidualna ocena chorego.

Środki bezpieczeństwa podczas leczenia bólu nowotworowego

Przechowuj lek w miejscu niedostępnym dla dzieci i osób postronnych. Wszyscy członkowie rodziny powinni kontrolować stan leków.

Te, które utraciły ważność lub przestały być potrzebne, należy oddać do wyznaczonego miejsca. Takie usługi świadczą niektóre apteki lub hospicja.

5 najczęstszych błędów popełnianych przez lekarzy podczas leczenia bólu nowotworowego! 

Lekarze, którzy nie mają wystarczającego doświadczenia w leczeniu bólu nowotworowego często popełniają błędy ordynując leczenie swoim pacjentom. Nie zawsze dobrze znają działania niepożądane tych leków oraz zasady ich dawkowania. Ponadto nie zwracają bacznej uwagi na rozwój tolerancji czy uzależnienia. W konsekwencji błędy te prowadzą do słabej kontroli dolegliwości bólowych, oraz rozczarowania pacjenta z prowadzonego leczenia. Dodatkowo mogą skutkować wystąpieniem działań niepożądanych. Na infografice przedstawiłam 5 najczęstszych błędów popełnianych przez lekarzy podczas ordynowania leczenia przeciwbólowego u chorego na nowotwór.

Właśnie dla tego zawsze warto skonsultować leczenie bólu ze specjalistą!

Ból nowotworowy 5 najczęstszych błędów popełnianych przez lekarzy podczas leczenia bólu

Jak pomóc w bólu nowotworowym

Wyobraź sobie, że ból nowotworowy znika. Pomyśl, co mógłbyś zrobić gdyby Cię nie ograniczał! Pomogę Ci skutecznie i bezpiecznie leczyć ból. Czytaj dalej, aby dowiedzieć się jak leczyć ból nowotworowy. Koniecznie zapisz się na wizytę

Kto leczy ból nowotworowy

Specjalistyczną pomoc w leczeniu bólu nowotworowego pacjenci mogą uzyskać w:

  • Poradni leczenia bólu specjalizującej się w leczeniu pacjentów onkologicznych. Jeśli chcesz wiedzieć jak przygotować się do wizyty w poradni leczenia bólu przeczytaj artykuł wizyta w poradni leczenia bólu
  • Poradni medycyny paliatywnej
  • Hospicjum domowym. 

Jak leczyć ból nowotworowy

Leczenie Bólu Nowotworowego i Przewlekłego – przyczyny i leczenie

Zajmuję się leczeniem bólu we wszystkich rodzajach nowotworu. Pomagam pacjentom na każdym etapie leczenia nowotworu. Również na etapie leczenia paliatywnego, oraz po zakończonej terapii.

W poradni leczenia bólu, u pacjentów walczących z nowotworami, leczę między innymi następujące zespoły bólowe:

  • Spowodowane naciekaniem nowotworu na narządy, tkanki, nerwy.
  • Ponadto związane z przerzutami do kości i kręgosłupa.
  • Jak również towarzyszące przerzutom do OUN i rdzenia kręgowego.
  • Poza tym przetrwałe bóle pooperacyjne.
  • Dodatkowo neuropatyczne bóle po chemioterapii .
  • Związane z radioterapia.
  • Fantomowe, bóle po amputacji, bóle kikuta.
  • W szczególności występujące w stanie terminalnym.

Reasumując terapię prowadzę w sposób kompleksowy i zindywidualizowany.

  • Pacjenci ubezpieczeni otrzymują recepty ze zniżką zgodną ze wskazaniami refundacyjnymi.
    • Wystawiam recepty Rpw.
  • Prowadzę punkt konsultacyjny stosowania medycznej marihuany.
  • Pacjentów przyjmuję w Poradni Leczenia Bólu w Centrum Medycznym La Vida.
  • Po wcześniejszym uzgodnieniu możliwe są również wizyty domowe.

Mam nadzieję, że informacje jak leczyć ból nowotworowy bardzo Ci pomogły. Jeśli tak-udostępnij je! Na pewno przydadzą się innym. Jeśli jakieś zagadnienie wymaga jeszcze wyjaśnienia-zadaj pytanie pod postem w komentarzu lub przez messenger!

Jeśli poszukujesz informacji na temat leczenia nowotworu z pewnością zainteresują Cię te linki:

Dr n. med. Michał Libiszewski chirurg specjalizujący się w leczeniu ran przewlekłych

Podziel się z innymi
Follow Lek. Anna Kociszewska-Bald:

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Specjalizuję się w leczeniu bólu w chorobach przewlekłych i onkologicznych.

Latest posts from

6 Responses

  1. James
    | Odpowiedz

    Super artykuł!

    • Lek. Anna Kociszewska-Bald
      | Odpowiedz

      Dzięki

  2. kłosek_lodz
    | Odpowiedz

    Tyle cennych informacji w jednym miejscu! Słowem, pogotowiebolowe.com.pl najlepsza poradnia leczenia bólu w Łodzi.:-)

    • Lek. Anna Kociszewska-Bald
      | Odpowiedz

      Bardzo dziękuję.

  3. Małgorzata Maksymowicz
    | Odpowiedz

    Dziękuję! Zamieściłam ponownie link do tej wspaniałej strony na mojej grupie Rak płuc. Mam nadzieję, że członkowie grupy napiszą, czy i czego brakuje – jest tutaj tak wiele informacji, że ja na razie nie jestem w stanie tego stwierdzić. Chylę czoła i jeszcze raz dziękuję za udostępnienie tej wiedzy

    • Lek. Anna Kociszewska-Bald
      | Odpowiedz

      Dziękuję Pani Małgosiu. 🙂

Leave a Reply

fifteen − 6 =