Ból pleców. Diagnoza. Leczenie.

with Brak komentarzy
Ból kręgosłupa i pleców

Zespoły bólowe kręgosłupa lędzwiowo- krzyżowego (lowe back pain) – to bóle w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Bóle te lokalizują się w dole pleców. Mogą również promieniować do jednej lub obydwu kończyn. Występują w sposób stały lub pojawiają się okresowo. W Polsce na ból pleców skarży się ok. 70% populacji. Natomiast ból w dole pleców odczuwa 44% Polaków. Promieniowanie wzdłuż kończyn dolnych towarzyszy 25-57% wszystkich bólów okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

Ból pleców- 5 ważnych informacji:

Zanim przejdziemy do szczegółowego omówienia przyczyn bólów pleców, poznaj 5 najważniejszych faktów. Zebrałam je na poniższej ilustracji. Niektóre z pewnością Cię zaskoczą.

  • Przyczyną zespołów bólowych dolnego odcinka pleców są w 65% struktury kręgosłupa.
    • W 27-31% przypadków jest wynikiem szkodzeń stawów międzywyrostkowych kręgosłupa.
  • Najczęściej źródłem bólu pleców są zmiany na poziomie L4-L5 i L5-S1.
  • Jedynie w 2-5% przyczyną dolegliwości bólowych dołu pleców jest przepuklina krążka międzykręgowego.
  • W przypadku 8-15% chorych nie udaje się zidentyfikować źródła bólu.

Przyczyny przewlekłego bólu w dole pleców z promieniowaniem do kończyny dolnej.

Badania wskazują, ze najczęściej przyczyna ma charakter mechaniczny i prowadzi do przeciążania w obrębie kręgosłupa.

Bóle pleców rzekomokorzeniowe

Zmiany o charakterze rzekomokorzeniowym najczęściej wiążą się z dysfunkcją w układzie mięśniowo-szkieletowym.

Ból rzekomokorzeniowy promieniuje wzdłuż kończyny dolnej. Jednakże, źródłem bólu są struktury inne niż korzeń nerwowy. Takie jak:

  • staw krzyżowo-biodrowy 16–30% Najczęstsza przyczyna bólu w odcinku lędźwiowo -krzyżowym.
  • stawy międzywyrostkowe kręgosłupa 27-31%
  • staw biodrowy 12%

Ból promieniuje wzdłuż kończyny dolnej w związku ze wspólnym przebiegiem szlaków neuronalnych odpowiedzialnych za unerwienie tych struktur. W konsekwencji dolegliwości bólowe lokalizują się w miejscu innym niż sama struktura je generująca. Mózg nie odróżniać impulsów bólowych transportowanych po tej samej drodze nerwowej, a pochodzących z różnych źródeł. Właśnie dlatego ból ten często może myli się z bólami korzeniowymi.

Inne istotne przyczyny bólu dolnego odcinka pleców to:

  • Choroba nowotworowa kręgosłupa i tkanek otaczających.
  • Choroby reumatyczne
  • Metaboliczne choroby kości
  • Infekcje i zakażenia struktur około kręgosłupowych
  • Naderwania i zerwania więzadeł
  • Zespoły bólowe o podłożu mięśniowym (np. zespół mięśnia gruszkowatego)
  • Uszkodzenia układu nerwowego
  • Ból rzutowany z narządów wewnętrznych
  • Zmiany posturalne (skoliozy, nierówność kończyn, nadmierna lordoza)
  • Zespoły mięśniowo-powięziowe (przeczytaj o blokadach punktów spustowych wykonywanych w poradni leczenia bólu)

Z tego powodu diagnostyka bólu pleców powinna być szczegółowa i wielospecjalistyczna.

Bóle korzeniowe

Powstaje w wyniku podrażnienia zakończeń nerwowych poprzez:

  • Ucisk na nerw przez:
    • krążek międzykręgowy. 95% przypadków dotyczy poziomu L4 lub L5. Zmiany obejmują więcej niż jeden poziom u 27% chorych.
    • zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa
  • Stan zapalny krążka międzykręgowego
  • Stan zapalny nerwu kulszowego
  • Niedokrwienie tych struktur

Jeśli chcesz dowiedzieć się jakie są objawy uszkodzenia/przepukliny jądra miażdżystego na poziomie: C5, C6, C7, C8, L4, L5, S1 oraz centralnego wypadnięcia dysku, zapoznaj się z wpisem leczenie bólu kręgosłupa.

Jak często występuje przepuklina krążka międzykręgowego?

Przepuklina krążka międzykręgowego stanowi źródło jedynie 2–5% dolegliwości bólowych kręgosłupa L-S.

Występowanie przepukliny w obrębie krążka nie jest jednoznaczne z pojawieniem się dolegliwości bólowych. Przepuklina występuje nawet u 20-36% bezobjawowych pacjentów.

Jak odróżnić ból korzeniowy od bólu rzekomokorzeniowego?

Zróżnicowanie bólu korzeniowego od rzekomokorzeniowego ma kluczowe znaczenie dla właściwego jego leczenia. Nastręcza ono jednak wielu trudności.

  • W przypadku bólu wywodzącego się ze stawów krzyżowo -biodrowych dolegliwości bólowe występują poniżej poziomu L5 oraz promieniują bocznie.

Bóle rzekomokorzeniowe:

W przypadku dysfunkcji stawu krzyżowo-biodrowego odpowiedzialnego za nawet 30 % dolegliwości bólowych dolnego odcinka pleców dolegliwości objawiają się:

  • Miejscowym bólem w obrębie stawu.
    • Bardzo charakterystycznymi miejscami lokalizacji dolegliwości są:
      • pośladek (94% przypadków)
      • dolny odcinek kręgosłupa lędźwiowego (72% przypadków).
  • U 50% chorych ból promieniuje do kończyny dolnej, w większości do kolana (28% przypadków). U 12% do stopy. Tymczasem, wraz z wiekiem dolegliwości ograniczają się coraz bardziej do samego stawu.
  • Jeśli ból lokalizuje się w tzw. obszarze Fortina (Fortin area). Czyli na powierzchni 3 cm × 10 cm poniżej kolca biodrowego tylnego górnego. Jest to bardzo charakterystyczne dla tego schorzenia. Występuje u 100% osób z dysfunkcją stawu krzyżowo-biodrowego oraz u pewnego odsetka pacjentów z bólami korzeniowymi.
  • Zmianami w postawie w celu odciążenia dysfunkcyjnego stawu:
    • przesunięcie środka ciężkości do przodu i w bok w kierunku strony zdrowej
    • kończyna dolna po stronie zdrowej jest przywiedziona i w rotacji wewnętrznej, a po stronie chorej – w rotacji zewnętrznej.
    • chorzy unikają pozycji rozciągających nerw. Mogą one nasilać dolegliwości bólowe. Dlatego przesuwają środek ciężkości do przodu, przy jednoczesnym zgięciu stawów kolanowych i biodrowych. Osłabienie prostownika grzbietu i wzrost napięcia w obrębie mięśni brzucha dodatkowo będą pogłębiały patologiczną pozycję

Diagnostyka bólu dolnego odcinka pleców.

Kwestionariusz Roland– Morris’a (RMDQ) jest stosowany do oceny stopnia niepełnosprawności z powodu bólu kręgosłupa. Wykonaj go, aby dowiedzieć się jaki poziom niepełnosprawności powodują u Ciebie bóle krzyża.

Czynniki ryzyka przewlekłego bólu w dole pleców

W krajach wysoko rozwiniętych bóle dolnego odcinka kręgosłupa dotykają 50-85% populacji. U ok. 25-60% chorych jest to ból przewlekły.

Dotychczas określono cztery grupy ryzyka przewlekłych bólów pleców:

  • Genetyczne
    • Kobiety dziedziczą bóle kręgosłupa w 52-68%.
    • Degeneracja krążka międzykręgowego w 50-79% przypadków zależy od defektów dziedziczonych genetycznie.
  • Osobnicze
    • Przebyte ciąże i porody.
    • Wysoki wskaźnik BMI.
  • Środowiskowe
    • Rodzaj obciążeń fizycznych w miejscu pracy.
    • Wymuszona pracą pozycja.
    • Sposób spędzania wolnego czasu.
  • Psychospołeczne
    • Stres związany z miejscem pracy i brak satysfakcji zawodowej.

Wykonywanie jakiej pracy sprzyja bólom pleców?

Czynnikiem ryzyka wystąpienia bólów L-S (lędźwiowo-krzyżowych) jest praca wymagająca:

  • podnoszenia z podłoża dużych ciężarów w pozycji skrętnej
  • gwałtownych ruchów zgięcia i skrętu
  • przebywania pod działaniem stałych drgań np. zawodowi kierowcy

Leczenie bólu pleców

leczenie bólu pleców

Fakty o leczeniu bólu w dole pleców

O tym, że bóle pleców są niewłaściwie zdiagnozowane i w konsekwencji źle leczone świadczą wyniki przeprowadzonych badań. Mówią one iż:

  1. Leczenie zachowawcze daje pozytywne efekty u ponad ¾ chorych. Osoby te mogą normalne funkcjonowanie w pracy i domu.
  2. 1-10% osób nie reaguje na leczenie zachowawcze (prowadzone 2-3 miesiące). Kwalifikują się oni do interwencji chirurgicznej.
  3. U 75% pacjentów z bólem przewlekłym pomimo leczenia brak jest całkowitej poprawy po upływie 1 roku.
  4. Po upływie 4 lat ok. 70% chorych wciąż zgłasza wielokrotne epizody bólowe.

Jak powinno wyglądać leczenie bólu pleców

Postępowanie w leczeniu bólu pleców musi być wielokierunkowe i wielospecjalistyczne. Łączy kinezyterapię, masaż, terapię manualną i zabiegi fizykalne.

Leczenie bólu pleców powinno opierać się o:

  • Rehabilitację pod okiem specjalisty. Opartą na kinezyterapię czy terapię manualną.
    • np. ćwiczenia mięśni grzbietu, ćwiczenia metodą McKenzie i ćwiczenia aerobowe o niskiej intensywności.
  • Fizykoterapię prowadzoną w warunkach domowych i ambulatoryjnych. Najczęściej stosowanymi zabiegami fizykalnymi są ultradźwięki, prądy TENS oraz prądy interferencyjne.
    • Przezskórna stymulacja nerwów TENS (czytaj więcej) powoduje hamowanie przekazywania informacji bólowej. Efekt przeciwbólowy pojawia się po 20-30 minutach stymulacji i utrzymuje się przez dłuższy czas po zakończeniu zabiegu. Wykazano, że w 30% przewlekłych zespołów bólowych TENS doprowadził do zmniejszenia lub całkowitego ustąpienia dolegliwości bólowych. Zwłaszcza, iż wcześniej bóle te nie odpowiadały na inne leczenie.
    • Ultradźwięki. Fala ta przenika w głąb tkanki na głębokość 4-6 cm. Przy bólach pleców zabieg wykonuje się przykręgosłupowo na odcinku od L5 do S1 oraz wokół kolców biodrowych tylnych górnych. Czas trwania zabiegu 5-15 min. Stosujemy 5-20 zabiegów w serii.
    • Prądy interferencyjne wg Nemecka. Efekt leczniczy przypisuje się zjawisku interferencji. W terapii zespołów bólowych dolnego odcinka kręgosłupa wykorzystujemy dwa obwody elektryczne. Elektrody umieszczamy tak, aby tworzyły kwadrat o boku 15-20 cm. Mocujemy je w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.Tak aby bolesny poziom znalazł się w miejscu krzyżowania się prądów. W celu działania przeciwbólowego stosujemy prądy o częstotliwości 80-100 Hz przez 10-15 minut.
    • Terapia punktów spustowych (Trigger point)
  • Wspomagającą farmakoterapię.
blokada punktów spustowych
Szczegółowy cennik dostępny na stronie CMLaVida

Prawdopodobnie zainteresują Cię również:

Podziel się z innymi
Podąrzaj Lek. Anna Kociszewska-Bald:

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii

⭐⭐⭐⭐⭐ Zajmuję się leczeniem bardzo silnego bólu farmakologicznie i zabiegowo. Materiały na tym blogu mają przybliżyć pacjentom zagadnienia związane z leczeniem bólu. Staram się, aby były napisane w atrakcyjny i przystępny sposób. Jeśli nie możesz sobie poradzić z silnym bólem napisz do mnie, postaram się pomóc.

Zostaw Komentarz

Polityka prywatności
Wyrażenie powyższej zgody jest dobrowolne oraz jest warunkiem umieszczenia komentarza.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.