fbpx

33 przyczyny bólów głowy, które musisz poznać! Jak wygląda leczenie bólu głowy gdy znana jest jego przyczyna?

with Brak komentarzy
Spis treści pokaż

Leczenie bólu głowy-kto leczy ból głowy?

Bóle głowy to najczęściej spotykane dolegliwości bólowe. Dotykają około 65% Polaków. Obecnie opisuje się około 280 różnych ich typów. Napięciowe bóle głowy i migreny występują najpowszechniej. Z tego powodu leczenie bólu głowy stało się głównie domeną lekarzy neurologów. Przyczyn dla których boli głowa jest jednak znacznie więcej. Niektóre mogą sygnalizować ciężką chorobę. Zwłaszcza jeśli ból pojawia się niespodziewanie, szybko narasta, nie ustępuje po typowym leczeniu i towarzyszą mu inne niepokojące objawy. W takich sytuacjach leczenie bólu głowy musi zostać poprzedzone dokładną diagnostyką. Aby wykluczyć przyczyny takie jak np. guzy mózgu, malformacje naczyniowe, czy stany zapalne.

W opracowaniu przybliżyłam 33 rodzaje bólów głowy. Dlaczego akurat te?

Ujęte przeze mnie w zestawieniu bóle mają różne pochodzenie m.in. samoistne, urazowe, naczyniowe, zapalne. Często bywają mylone z migreną. A tymczasem wymagają zupełnie innego postępowania i leczenia.

W niektórych przypadkach leczenia bólu głowy konieczna jest konsultacja dodatkowych specjalistów np. neurologów, neurochirurgów, ortopedów, stomatologów, laryngologów, okulistów czy anestezjologów.

Szerokie spojrzenie na problem bólów głowy w miejscach takich jak: poradnia leczenia bólu, czy specjalistyczne kliniki pozwala pogłębić diagnostykę. A w konsekwencji zastosować właściwe leczenie.

Co może powodować ból głowy?

Leczenie bólu głowy. Co może powodować ból głowy

Podział bólów głowy ze względu na ich przyczynę

Samoistne bóle głowy

1. Migrena

Migreny występują u 10% populacji polskiej. Z czego 75% stanowią kobiety, a 25% mężczyźni. Pierwsze napady mogą pojawić się już w dzieciństwie. Zazwyczaj jednak występują w okresie okołopokwitaniowym. W okresie pomenopauzalnym u części kobiet napady ustępują.

Migrenę bez aury (u osoby dorosłej) rozpoznajemy gdy:

  • Napad bólu głowy trwa od 4 do 72 godzin
  • Wiąże się z co najmniej dwoma poniższymi objawami:
    • połowiczym bólem głowy
    • pulsującym charakterem bólu
    • nasileniem bólu umiarkowanym lub znacznym, upośledzającym codzienną aktywność
    • pogarszaniem się stanu chorego w wyniku zwykłej aktywności fizycznej
  • W czasie napadu występują
    • nudności i/lub wymioty
    • światłowstręt i nadwrażliwość na dźwięki

Migrena z aurą

Jak wygląda aura migrenowa?

  • Bóle rozpoczynają się jednym lub kilkoma odwracalnymi objawami neurologicznymi.
  • Które, narastają powoli w ciągu kilku minut (5-20 min) i trwają do 60 min. W wyjątkowych przypadkach trwają do 24 godzin.
  • Z reguły bóle głowy poprzedza krótka bezobjawowa przerwa.
  • W najczęstszej postaci aury dochodzi do:
    • Zaburzeń wzrokowych. Chorzy opisują je jako mroczek migocący. Czyli błyszcząca i rozszerzająca się plama w środku pola widzenia. Czasem przyjmuje postać zygzaków błysków, ubytków w polu widzenia.
    • Jednostronnych zaburzeń czucia (np. drętwienie twarzy lub kończyn)
    • Upośledzenia siły jednej połowy ciała
    • Zaburzeń mowy.

Rodzinna migrena połowiczoporaźna

To migrena z aurą, której towarzyszą następujące objawy:

  • powolna, niewyraźna, bezgłośna mowa
  • zawroty głowy
  • szum w uszach
  • upośledzenie słuchu
  • podwójne widzenie
  • obustronne mrowienia, drętwienia, uczucie przechodzenia prądu
  • zaburzenie koordynacji ruchowej
  • zaburzenia świadomości
  • obustronne zmniejszenie siły mięśniowej i ograniczenie możliwości wykonywania ruchu

Jak długo trwa migrena?

Napad migreny rozwija się dość szybko (w ciągu kilkunastu minut). Z reguły największe natężenie ból osiąga w czasie dwóch pierwszych godzin trwania.

Leczenie migreny

Skuteczność leczenia zależy w dużej mierze od szybkości przyjęcia leku. Jest zdecydowanie największa w przypadku, gdy ból głowy nie zdążył się jeszcze rozwinąć.

W skrócie leczenie migreny można podzielić na leczenie doraźne napadu bólu głowy oraz leczenie profilaktyczne. Leczenie profilaktyczne migreny ma za zadanie doprowadzić do zmniejszenia liczby napadów migreny. Pozwala również ograniczyć ilość przyjmowanych leków przeciwbólowych.

Na dodatek wiele rodzajów bólu głowy naśladuje swym charakterem bóle migrenowe. Dlatego właśnie dokładnie zebrany wywiad i poszerzona diagnostyka pozwalają uniknąć błędu „zaszufladkowania” bólu głowy jako migrenowego.

Czynniki wywołujące napad migreny

Znanych jest wiele czynników prowokujących wystąpienie migreny. Z pewnością ich unikanie pozwala zmniejszyć ryzyko jej wystąpienia.

Czynniki prowokujące wystąpienie napadów migreny to np:

  • stres
  • ale również, odprężenie po stresie (tzw. weekendowe/wakacyjne bóle głowy)
  • zmiany hormonalne (np. miesiączka u kobiet, przyjmowanie leków hormonalnych)
  • niektóre pokarmy (czekolada, kakao, alkohol, produkty nabiałowe, tłuste potrawy)
  • głód
  • niedobór snu lub zbyt długi sen
  • zmęczenie lub duży wysiłek fizyczny
  • gwałtowne zmiany pogody
  • pobyt w górach na dużych wysokościach.

Powikłania migreny

Powikłania w migrenie występują bardzo rzadko. Są to przede wszystkim stan migrenowy oraz migrenowy udar mózgu. Stan migrenowy oznacza ból o znacznym nasileniu utrzymujący się dłużej niż 72 godziny.

2. Napięciowy ból głowy

Napięciowy ból głowy zwany także bólem psychogennym, stresowym lub bólem głowy spowodowanym wzmożonym napięciem mięśni. Odpowiada za 45-80% rozpoznań bólów głowy w populacji ogólnej.

  • Nasilenie bólu jest umiarkowane.
  • Bóle są tępe, uciskowe, o charakterze obręczy, gniecenia. Obejmują całą głowę lub lokalizują się w okolicach skroniowych.
  • Ból narasta stopniowo (nie osiąga takiej intensywności, jak w migrenie).
  • Występuje sporadycznie, ale może stopniowo się nasilać i przejść w postać przewlekłą.
  • Czasami można stwierdzić bolesność przyczepów mięśni w okolicach skroniowych lub z tyłu głowy
  • Występuje co najmniej 15 dni w miesiącu, przez ponad 3 miesiące.

Leczenie napięciowego bólu głowy

Leczenie doraźne mające na celu przerwanie napadu bólu głowy.

  • Leki pierwszego wyboru: (w dawkach skutecznych)
    • Ibuprofen, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, naproksen, diklofenak, paracetamol.
  • Leki drugiego wyboru:
    • Preparaty złożone zawierające kofeinę. Z uwagi na zawartość kofeiny mają one silniejszy efekt.

Leki nie zalecane, które są nieskuteczne w tego typu bólach głowy: tryptany, leki zwiotczające mięśnie, leki złożone z kodeiną lub barbituranami.

Leczenie zapobiegawcze w celu zapobiegania wystąpieniu bólów głowy typu napięciowego:

  • Amitryptylina. Lek przeciwdepresyjny. Zapobiega nawrotom bólów głowy bez względu na występowanie depresji. Efekt może być widoczny już w pierwszym tygodniu stosowania dawki docelowej.
  • Mirtazapina
  • Wenlafaksyna
  • Klomipramina
  • Maprotylina
  • Mianseryna

Niefarmakologiczne metody leczenia napięciowego bólu głowy:

  • EMG biofeedback
  • terapia kognitywno-behawioralna
  • trening relaksacyjny
  • zabiegi fizjoterapeutyczne
  • akupunktura

Przeczytaj również o zastosowaniu TENS (nieinwazyjnej i niefarmakologicznej metody) w leczeniu m.in. bólów głowy.

infografika leczenie bólu głowy

3. Trójdzielno-autonomiczne bóle głowy

3.1 Klasterowy ból głowy (epizodyczny i przewlekły)

  • Klasterowy ból głowy występuje u mniej niż 1% populacji ogólnej. Częściej u mężczyzn.
  • Jest jednostronny. Lokalizuje się w okolicy oka, czoła i skroni.
  • Uważa się, go za najsilniejszy ból znany człowiekowi.
  • Napad bólu głowy trwa 15-180 min.
  • Występuje z częstością raz na dwa dni. Do ośmiu napadów dziennie.
  • Często budzi pacjenta niedługo po zaśnięciu.

Bóle głowy występują „klasterowo” w przedziale czasowym obejmującym tygodnie lub miesiące. Przedzielają je okresy remisji.

Według kryteriów, bólowi głowy musi towarzyszyć (po tej samej stronie) ≥1 dolegliwość albo objaw autonomiczny :

  • Zaczerwienione spojówki
  • Łzawienie
  • Opadnięcie powieki
  • Zwężenie źrenicy
  • Uczucie zatkania przewodu nosowego
  • Wyciek z nosa
  • Wzmożona potliwość w okolicy czołowej

Leczenie klasterowego bólu głowy:

Leczenie doraźne klasterowego bólu głowy:

  • Sumatryptan podawany podskórnie, donosowo
  • Oddychanie 100% tlenem przez maskę zapobiegającą ponownemu zaczerpnięciu wydychanego powietrza. Z przepływem 12-15 l/min.

Leczenie przejściowe klasterowego bólu głowy:

  • Prednizolon
  • Blokada nerwu potylicznego większego

Leczenie zapobiegające klasterowym bólom głowy:

  • Werapamil
  • Węglan litu
  • Topiramat

3.2 Hemikrania napadowa (epizodyczna i przewlekła)

  • Napadowa hemikrania charakteryzuje się napadowymi, jednostronnymi bólami głowy.
  • Bóle te trwają krócej i pojawiają się częściej niż w klasterowych bólach głowy.
  • Częściej występuje u kobiet.

Do rozpoznania napadowej hemikranii upoważnia stwierdzenie co najmniej 20 ataków silnego jednostronnego bólu. Ból obejmuje okolicę oka. Trwa od 2 do 30 min. Z częstością ataków >5/24 godziny (nawet do 40/24 godziny). Bólowi mogą towarzyszyć:

  • Zaczerwienienie spojówek
  • Uczucie zatkania nosa lub wyciek z nosa
  • Obrzęk powieki
  • Wzrost potliwości czoła i twarzy
  • Zwężenie źrenicy
  • Opadnięcie powieki.

3.3 Krótkotrwałe napady jednostronnego bólu głowy przypominającego nerwoból z przekrwieniem spojówek i łzawieniem (SUNCT) (SUNA)

Zespół SUNCT jest bardzo rzadkim samoistnym bólem głowy. Kryteria rozpoznania obejmują wystąpienie co najmniej 20 napadów pojawiającego się bardzo często (3-200 razy dziennie) bólu. Ma on charakter jednostronny, przypominający pchnięcie nożem lub pulsowanie. Umiejscawia się w oczodole, ponad oczodołem lub w okolicy skroni. Trwa 15-240 s. Ponadto, towarzyszy mu zaczerwienienie spojówki i łzawienie po tej samej stronie głowy.

Zespół SUNA to krótkotrwałe napady jednostronnego bólu o charakterze neuralgii z objawami autonomicznymi, bardzo rzadko spotykane. Napad trwa od 2 s do 10 min i zdarza się co najmniej raz w ciągu 30 minut. Bólowi towarzyszą objawy takie jak w SUNCT oraz wyciek z nosa i obrzęk powiek.

4. Ból szyjnopochodny

  • Bywa nazywany migreną szyjną.
  • Obejmuje szyję, tył głowy, żuchwę, gałki oczne, oraz ramiona.
  • Ma zazwyczaj charakter jednostronny (ta sama strona), a lokalizację zbliżoną do tej w napadzie migreny.
  • Wykazuje umiarkowane nasilenie i charakter niepulsujący.
  • Trwa od kilku godzin do kilku tygodni.
  • Można sprowokować wystąpienie bólu poprzez np. ucisk okolicy kręgosłupa szyjnego lub przez utrzymywanie głowy i szyi w niewygodnej pozycji.
  • Występuje zwłaszcza u kobiet w wieku 30-40 lat.
  • Przebycie urazu typu „biczowego” ułatwiają rozpoznanie. Jest to najbardziej popularny uraz powstający podczas wypadków i kolizji samochodowych.
Leczenie bólu głowy. Pierwotne bóle głowy

5. Ból głowy związany z aktywnością seksualną.

W skrócie, to ból występujący jedynie podczas aktywności seksualnej. Ból nasila się podczas narastającego seksualnego podniecenia, przed lub podczas orgazmu. Ma charakter tępy,obustronny, obejmujący głowę i szyję. Może utrzymywać się nawet do 72 godzin.

6. Kaszlowy ból głowy.

  • Łagodny kaszlowy ból głowy występuje nagle podczas kaszlu, kichania.
  • Występuje obustronnie.
  • Zazwyczaj dotyczy zwłaszcza szczytu głowy, tyłu głowy, okolicy czołowej lub skroniowej.
  • Może promieniować do nasady nosa.
  • Trwa krócej niż minutę, ale ból tępy może się utrzymywać kilka godzin.
  • Z reguły nie towarzyszą mu żadne objawy autonomiczne. (np. łzawienie, pocenie się)
  • Występuje zwłaszcza u mężczyzn i osób po 40 roku życia.

7. Śródsenny ból głowy.

  • Śródsenny ból głowy jest rzadkim samoistnym bólem głowy.
  • Ma umiarkowane lub niewielkie nasilenie.
  • Pojawia się przynajmniej 10 razy w miesiącu, podczas snu i wybudza chorego o tej samej godzinie (pomiędzy 1.00 a 6.00 rano).
  • Trwa około 15-180 min.
  • Lokalizuje się obustronnie. Przeważnie z przodu głowy.
  • Ma charakter opasujący.
  • Na ogół nie towarzyszą mu objawy autonomiczne. Jednakże, wystąpienie nudności lub światłowstrętu czy nadwrażliwości na dźwięk nie neguje rozpoznania choroby.

8. Samoistny kłujący ból głowy.

  • Samoistny kłujący ból głowy, przypominający pchnięcie nożem, lokalizuje się przede wszystkim w miejscu unerwianym przez I gałąź nerwu trójdzielnego.
  • Ma charakter kłujący i trwa sekundy.
  • Nawraca w ciągu godzin lub dni.
  • Nie towarzyszą mu żadne inne objawy.
  • Badania neurologiczne i laboratoryjne są prawidłowe.
  • Tymczasem, na ten ból głowy bardzo często chorują osoby z migreną. Dlatego samoistny kłujący ból głowy często mylnie rozpoznajemy jako napad migreny.

9. Ból głowy po zjedzeniu lodów

  • Ból głowy po zjedzeniu lodów powstaje w trakcie połykania zimnych pokarmów lub płynów.
  • Trwa do 5 min.
  • Lokalizuje się z przodu głowy.
  • Nie towarzyszą mu inne dolegliwości.
  • Występuje rodzinnie również u osób chorujących na migrenę.

10. Ból głowy związany z działaniem zimna z zewnątrz.

  • Ból głowy związany z działaniem zimna z zewnątrz powstaje w wyniku narażenia zimno.
  • Występuje obustronnie.
  • Dodatkowo promieniuje od szczytu do tyłu głowy, oraz na boki.
  • Jego nasilenie zależy od czasu narażenia na zimno.
  • Ból zwykle ustępuje po zaprzestaniu ekspozycji na zimno.

11. Ból głowy po gorącej kąpieli

Łagodny ból głowy po gorącej kąpieli to nawracający wielogodzinny ból, który występuje po gorącej kąpieli. Prawdopodobnie wywołany jest rozszerzeniem naczyń krwionośnych znajdujących się wewnątrz czaszki.

Z pewnością, w każdym przypadku podejrzenia tej postaci bólu głowy konieczne jest wykluczenie zatrucia tlenkiem węgla. Kiedy w łazience woda ogrzewana jest gazem.

12. Łagodny wysiłkowy ból głowy

  • Łagodny wysiłkowy ból głowy prowokuje wysiłek.
  • Ma charakter pulsujący. Trwa od 5 min do 24 godzin.
  • Lokalizuje się z przodu lub tyłu głowy, czasami jednostronnie.
  • Dotyczy zwłaszcza młodych mężczyzn.
  • Zazwyczaj po kilku latach trwania dolegliwości dochodzi do ustąpienia objawów.

Co bardzo ważne, w przypadku pojawienia się takiego rodzaju bólu należy wykluczyć guza mózgu, krwotok mózgowy, malformację naczyniową oraz wodogłowie.

13. Ból głowy związany z uciskiem z zewnątrz

  • To ból ciągły.
  • Pojawia się w związku z uciskiem na czoło lub owłosioną skórę głowy.
  • Występuje w strefie działania ucisku.
  • Całkowicie ustępuje po usunięciu ucisku. Nawraca po ponownym zadziałaniu bodźca uciskowego.
  • Co istotne, zarówno sam ucisk, jak i ten rodzaj bólu głowy mogą być czynnikami powodującymi napad migreny.

14. Monetowy (krążkowy) ból głowy

  • Monetowy ból głowy ma charakter łagodny lub umiarkowany.
  • Lokalizacja tego bólu obejmuje owalny obszar o kształcie monety, typowo o średnicy 2-6 cm. Wyłącznie na owłosionej skórze głowy.
  • Trwa od kilku sekund i narasta w czasie 10 min do 2 godzin. W okresach bez bólowych, w obszarze jego występowania mogą pojawić się zaburzenia czucia lub dyskomfort.
  • Co więcej, ból może powrócić po tygodniach lub miesiącach.

Bóle objawowe są manifestacją znanego procesu chorobowego.

objawowe bóle głowy przyczyny

Leczenie objawowego bólu głowy

Leczenie objawowego bólu głowy powinno koncentrować się na ustaleniu jego przyczyny. Zazwyczaj poszerzona diagnostyka pozwala na wdrożenie właściwego leczenia. Zdecydowanie częściej wymagają one również dodatkowych konsultacji specjalistycznych.

Jeśli bardzo silny ból głowy pojawia się niespodziewanie, wiąże się z wysiłkiem lub urazem zawsze musi budzić nasz niepokój. Szczególnie, jeśli towarzyszą mu: sztywność karku, zaburzenia świadomości, wymioty. Niekiedy tylko szybkie wezwanie karetki pozwala zapobiec ciężkim powikłaniom.

15. Ból spowodowany stanem zapalnym zęba i okostnej

Leczenie bólu głowy wywołanego stanem zapalnym zęba wymaga na początku konsultacji stomatologicznej. Skutecznie przeprowadzone leczenie stomatologiczne, zazwyczaj wiąże się ze stały ustąpieniem bólów głowy.

16. Zapalenie zatok przynosowych

Zapalenie błony śluzowej zatok i nosa powoduje blokadę ujść zatok i gromadzenie się w nich wydzieliny. 

Ból głowy w zapaleniu zatok przynosowych ma charakter:

  • Przewlekły, tępy, „rozsadzający”, pulsujący, rozpierający, przeszywający, tętniący, świdrujący, z charakterystycznym uciskiem.
  • Ból zatokowy nasila się podczas opukiwania lub ucisku okolic zajętej zatoki. Dodatkowo podczas schylania, dźwigania, kaszlu, próby opróżnienia nosa, wysiłku fizycznego oraz przy szybkiej zmianie temperatury.
  • Zwykle zaczyna się w godzinach porannych. Wieczorem łagodnieje.
  • Obejmuje okolica nosa, policzków i środek czoła. Promieniuje na rozległy obszar głowy.
  • Towarzyszą mu: po pierwsze katar (wodnisty, śluzowy lub ropny). A w konsekwencji, zaburzenia węchu, trudności w oddychaniu. Kaszel w nocy lub po wypoczynku w dzień- w wyniku spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Dodatkowo stan podgorączkowy lub gorączka, ból zębów , nieświeży zapach z ust, obrzęk powiek i okolic oczu.

Zauważ, że nie leczone zapalenie zatok może doprowadzić do powikłań pod postacią: zapalenia tkanek oczodołu, ropni wewnątrz czaszkowych czy zapalenia kości.

17. Zapalenie ucha środkowego

Ostre zapalenie ucha środkowego czy wyrostka sutkowatego powoduje ból głowy zlokalizowany zwłaszcza w okolicy zajętego ucha.

Ból ma charakter :

  • Silny, pulsujący, promieniuje na boki głowy, do karku i potylicy. Zajmuje najczęściej połowę głowy.
  • Dodatkowo towarzyszą mu: zaburzenia słuchu, szumy uszne, podwyższona temperatura, brak apetytu, gorsze samopoczucie.
  • Dolegliwości zmniejszą się, jeśli dojdzie do samoistnego pęknięcia błony bębenkowej. Ubytek zwykle goi się bez dodatkowej interwencji.

Ostre martwicze zapalenie ucha środkowego powoduje silny ból ucha z cuchnącym wyciekiem. Objawy narastają bardzo szybko.

W grypowym zapaleniu ucha środkowego dominującym objawem jest silny ból ucha, który pojawia się nagle, zwykle w nocy.

Kto zajmuje się leczeniem bólu głowy w przebiegu zapalenia ucha środkowego?

Leczenie bólu głowy w przebiegu zapalenia ucha środkowego wymaga konsultacji laryngologicznej.

18. Zespół stawu skroniowo-żuchwowego. Zespół Costena.

  • Bóle głowy i twarzy mają charakter tępy.
  • Pojawiają się po rozpoczęciu żucia.
  • Umiejscawiają się w stawie skroniowo-żuchwowym.
  • Zazwyczaj są jednostronne.
  • Promieniują do ucha, skroni, potylicy, karku, czasem do szczytu głowy.
  • Dodatkowo mogą towarzyszyć im nudności.
  • W okresach zaostrzeń mogą imitować napad migreny lub neuralgii.

19. Bóle związane ze zmianami zwyrodnieniowymi w szyjnym odcinku kręgosłupa

Za ucisk nerwów szyjnych mogą odpowiadać choroby kręgosłupa: wady wrodzone, zmiany zwyrodnieniowe, dyskopatie. Szyjnopochodny ból głowy może być również wynikiem urazu szyi np. podczas wypadku komunikacyjnego.

Bóle głowy od kręgosłupa szyjnego mają charakter:

  • Zazwyczaj jednostronny.
  • Tępy, głęboki, czasami kłujący.
  • Pojawia się z tyłu głowy i w okolicy karku.
  • Może promieniować do czoła, skroni, oczodołu albo do barków.
  • Bóle nasilają się przy ruchu głowy w przód lub do tyłu.
  • Mogą im towarzyszyć: bolesne drętwienie ręki, ramienia, zawroty głowy, szumy uszne.

Leczenie bólu głowy związanego ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa wymaga kompleksowego działania. Postępowania farmakologicznego jak również niefarmakologicznego, rehabilitacji i fizjoterapii.

20. Ból głowy związany z nadciśnieniem tętniczym i niedociśnieniem.

Ból głowy w nadciśnieniu tętniczym rzadko pojawia się przy nieznacznie podwyższonych wartościach ciśnienia. Najczęściej występuje przy nagłym jego wzroście. Dotyczy również osób, u których ciśnienie rozkurczowe jest stale wyższe od 100 milimetrów słupa rtęci.

Ból głowy po tabletkach na nadciśnienie

Co ciekawe, ból głowy pojawiają się stosunkowo często u osób ze świeżo stwierdzonym nadciśnieniem. W tym przypadku to stres związany z rozpoznaniem choroby wywołuje napięciowy ból głowy. Podobne dolegliwości mogą być też efektem działań niepożądanych przyjmowanych leków na nadciśnienie. Ponieważ, szybkie obniżenie ciśnienia tętniczego na skutek zmian ukrwienia i niedotlenienia mózgu może chwilowo nasilić ból głowy.

Jak boli głowa przy wysokim cisnieniu?

Ból głowy najczęściej umiejscawia się z tyłu głowy (może lokalizować się w różnych okolicach: czołowej, ciemieniowej i potylicznej). Dotyczy zwłaszcza kobiet. Pojawia się przede wszystkim rano i często twa cały dzień. Ustępuje wieczorem. Raz jest słabszy, raz silniejszy. Zazwyczaj nie jest na tyle uciążliwy, aby uniemożliwić codzienne funkcjonowanie. Ma charakter pulsujący, uciskający. Dodatkowo może towarzyszyć mu uczucie sztywności karku.

Zauważ, że objawy wysokiego ciśnienia krwi są mało charakterystyczne. Czasem towarzyszą mu dodatkowe objawy:

  • nadmierną pobudliwość
  • bezsenność
  • łatwe męczenie się
  • uczucie kołatania serca
  • ból w klatce piersiowej
  • wewnętrzny niepokój
  • złe samopoczucie i ogólne rozbicie
  • krwotoki z nosa
  • zaczerwienienie twarzy, szyi, klatki piersiowej
  • szumy i piski w uszach, zadyszka, gorsze widzenie
  • zawroty głowy
  • nudności, wymioty
  • omdlenia
  • tachykardia (częstoskurcz napadowy)
  • poty
  • osłabienie siły mięśniowej
  • częste oddawanie moczu i wzmożone pragnienie

Pamiętaj jednak, że nieleczone wysokie ciśnienie tętnicze może prowadzić do wielu ciężkich powikłań. Jest jednym z głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia, takich jak zawał serca, niewydolność krążenia czy udar mózgu. Prowadzi również do uszkodzenia nerek, mózgu czy krwawienia podpajęczynówkowego. Tym ciężkim powikłaniom towarzyszą silne bóle głowy.

Czy ból głowy w nadciśnieniu jest niebezpieczny?

Jeśli bólowi głowy w przebiegu nadciśnienia tętniczego towarzyszą następujące objawy konieczna jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem.

  • utrata przytomności
  • porażenia kończyn
  • niewyraźna mowa
  • drgawki

Osoby z nadciśnieniem i silnymi bólami głowy powinny przede wszystkim unikać częstego pochylania głowy ku dołowi. Ponieważ gwałtowny przypływ krwi do mózgu i duży napór krwi na ściany naczyń krwionośnych może spowodować krwotok śródczaszkowy.

Leczenie bólu głowy w nadciśnieniu tętniczym powinno koncentrować się przede wszystkim na uregulowaniu ciśnienia tętniczego. W wypadku wystąpienia nietolerancji konkretnych leków warto zasięgnąć opinii hipertensjologa. Jest to lekarz specjalizujący się w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Pomoże on dobrać właściwe leczenie przeciwnadciśnieniowe.

Jak boli głowa przy niskim ciśnieniu?

Bóle głowy występujące w niedociśnieniu cechują się z kolei rozlanym uciskiem w przedniej części głowy.

21. Ból spowodowany neuralgią nerwu trójdzielnego

Neuralgia nerwu trójdzielnego atakuje obszary twarzy unerwione przez jego trzy główne gałęzie. Oddzielne po obu stronach głowy. Przewodzą one bodźce dotyku, zimna, ciepła i bólu.

Atak wywołują bodźce w normalnych warunkach zupełnie nieszkodliwe, np. zimno, ruch wargi, powiew wiatru czy nagryzienie twardego pokarmu. Z biegiem lat natężenie dolegliwości może narastać.

Chorzy tak często opisują ten ból: Jest nie do wytrzymania, chodzę po ścianie, czuję prąd w głowie.

Bóle w neuralgii nerwu trójdzielnego mają charakter:

  • Napadowy, jednostronny.
  • Rwący, piekący, palący, strzelający, przeszywający, rozdzierający.
  • Trwają 1-2 minuty
  • Powtarzają się kilka razy dziennie

Leczenie bólu głowy wywołanego neuralgią lub neuropatią wymaga konsultacji u neurologa lub specjalisty w poradni leczenia bólu.

22. Bóle wynikające z chorób oczu

Wiążą się z występowaniem nieskorygowanej wady wzroku zwłaszcza podczas dłuższej pracy angażującej wzrok lub objawami jaskry. Wymagają konsultacji okulistycznej.

Ból głowy związany z ostrym napadem jaskry z wąskim kątem przesączania.

  • Początkowo obejmuje gałkę oczną, następnie rozprzestrzenia się w górę twarzy, czasami jest połowiczy, imituje napad migreny.
  • Dodatkowo, często towarzyszą mu nudności i wymioty, światłowstręt z łzawieniem, zaczerwienienie spojówki oraz upośledzenie ostrości wzroku.
  • W przypadku ostrego napadu jaskry konieczna jest szybka konsultacja z lekarzem oraz szybkie postępowanie terapeutyczne. Ponieważ groźnym powikłaniem jaskry jest utrata wzroku.

23. Ból głowy w wyniku zatrucia substancjami chemicznymi


– zatrucie toksynami np. tlenkiem węgla (czad), alkohoeml etylowym, metylowym
– zatrucie farbami i lakierami: np. benzenem, nitrobenzenem

24. Polekowe bóle głowy

Związane są z samonapędzającym się mechanizmem. Po odstawieniu leków, ból głowy powraca a w konsekwencji chory przyjmuje je w coraz większej ilości.

Ból głowy spowodowany nadużywaniem leków spełnia następujące kryteria:

  • Pacjent stosuje 1 lub więcej leków przeciwbólowych w celu łagodzenia bólu przez większą część dni w miesiącu.
  • Ból występuje ≥15 dni w miesiącu
  • Ból pojawia się lub znacząco nasila w okresie nadużywania leku
  • Ustępuje lub powraca do wcześniejszej postaci w ciągu 2 miesięcy po odstawieniu nadużywanego leku.
  • Ból może manifestować się jako nowy typ bólu głowy lub jako znaczące nasilenie dotychczasowego bólu głowy. Przypomina migrenę lub ból głowy typu napięciowego.
polekowe bóle głowy
Mimo początkowego nasilenia dolegliwości, z czasem częstość bólów głowy maleje znacznie. Spójrz na załączona grafikę.

Odstawianie leków przeciwbólowych (również tych bez recepty) wiąże się z wieloma trudnościami. Nawet do 4 tygodni od odstawienia leków mogą pojawić się bóle głowy, nudności, zaburzenia czynności przewodu pokarmowego. Aby zminimalizować ryzyko ciężkich objawów odstawienia wykonujemy niekiedy blokadę nerwu potylicznego większego.

25. Bóle spowodowane zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych

Zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych może towarzyszyć:

  • Silny ból głowy któremu często towarzyszy gorączka
  • Sztywność karku (oznaczająca niemożność przygięcia głowy do klatki piersiowej)
  • Senność lub zaburzenia świadomości
  • Nudności i wymioty

Jeśli podejrzewamy zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych należy wykonać:

  • Wstępnie badanie neuroobrazowe głowy (TK/MRI)
  • Następnie nakłucie lędźwiowe i badanie płynu mózgowo-rdzeniowego (potwierdza rozpoznanie)

26. Ból w wyniku krwawienia podpajęczynówkowego

Krwa­wie­nie pod­pa­ję­czy­nów­ko­we jest sta­nem za­gro­że­nia ży­cia. Należy pamiętać, że ból głowy nie ma cech charakterystycznych. W konsekwencji może to być przy­czy­ną nie­pra­wi­dło­we­go roz­po­zna­nia i opóźnienia leczenia.

Ból powstający w wyniku krwawienia podpajęczynówkowego ma:

  • Gwałtowny początek
  • Jest bardzo silny, określanym jako „najgorszy w życiu”
  • Narasta w ciągu minut
  • Najczęściej zlokalizowany z tyłu głowy, promieniuje do karku
  • Bywa jednostronny
  • Często bólowi towarzyszy: sztywność karku czyli brak możliwości przygięcia szyi w pozycji leżącej, brodą w kierunku klatki piersiowej. Dodatkowo, nadwrażliwość na światło i dźwięki, nudności, wymioty, senność, utrata przytomności. Niekiedy dochodzi do napadów padaczkowych.
  • Jeśli podczas krwawienia uszkodzeniu ulegną nerwy czaszkowe, pojawia się podwójne widzenie. Ponadto, stwierdza się opadanie powieki, zez, zaburzenia czucia, brak siły w kończynach i/lub zaburzenia mowy.
  • Czasem do krwawienia dochodzi w okolicznościach związanych ze wzrostem ciśnienia tętniczego np. podczas wysiłku, kaszlu, defekacji, emocji.

Jeśli podejrzewamy krwawienie podpajęczynówkowe, należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe.

27. Ból związany z guzem mózgu

Jak boli głowa przy guzie mózgu? Czy guz mózgu boli cały czas?

Bóle głowy jako pierwszy objaw stwierdza się u kilkunastu procent pacjentów z guzami wewnątrzczaszkowymi. W późniejszym przebiegu nowotworów mózgu na ból głowy skarży się ponad połowy chorych.

Ból głowy ma charakter:

  • Codzienny
  • Narastający na przestrzeni kilku tygodni
  • Występuje w obrębie czoła i oczodołów
  • Ponadto, nasila się przy gwałtownych ruchach, wysiłku, w godzinach porannych.
  • Towarzyszą mu nudności

Leczenie bólu głowy wywołanego guzem mózgu

Leczenie bólu głowy wywołanego guzem mózgu, lub przerzutami do opon mózgowo-rdzeniowych prowadzi lekarz: neurochirurg, specjalista medycyny paliatywnej, lekarz z domowego hospicjum, lub lekarz z poradni leczenia bólu.

Wiele interesujących informacji o leczeniu bólu nowotworowego znajdziesz w poświęconym mu wpisie. Jeśli zaś interesuje Cię zastosowanie w leczeniu bólu preparatów kannabinoidów zajrzyj do wpisu medyczna marihuana. Każdy z wpisów jest stopniowo rozbudowywany. Jeśli masz pytania, zadawaj je śmiało. Odpowiem na każde.

28. Ból głowy jako powikłanie wstrząsu mózgu

Przyczyną wstrząsu mózgu może być bezpośredni uraz głowy. Ponadto, uraz wynikający z gwałtownego przyśpieszenia i zwolnienia ruchu głowy. Występujący po wypadkach samochodowych lub u sportowców. np. narciarzy, bokserów.

Do najczęstszych objawów wstrząs mózgu należą:

  • Bóle i zawroty głowy, które mogą występować nawet do kilku miesięcy po wstrząsie mózgu.
  • Przejściowa utrata przytomności.
  • Niepamięć okoliczności urazu.
  • Ponadto, nudności i wymioty.
  • Później mogą wystąpić: zaburzenia koncentracji, pamięci, wzmożona wrażliwość na hałas i światło. Dodatkowo dołączają się zaburzenia snu, depresja, zaburzenia węchu i smaku.

29. Ból głowy związany z obecnością tętniaka mózgu, malformacji naczyniowej, naczyniaka jamistego.

Bóle głowy pojawiające się napadowo, jednostronnie (zawsze ta sama strona). Bywają czasami jedynym objawem niepękniętych tętniaków naczyń mózgu, malformacji tętniczo-żylnych czy naczyniaka jamistego. W zależności od lokalizacji zmiany, mogą pojawić się następujące objawy: niedowład mięśni okoruchowych, ogniskowe objawy neurologiczne oraz napady padaczkowe. Często towarzyszą im nudności i wymioty.

W takiej sytuacji przede wszystkim należy pogłębić diagnostykę o badanie angiograficzne naczyń mózgowych.

30. Ból głowy będący powikłaniem rozwarstwienia tętnicy szyjnej wewnętrznej.

  • Jest to najczęściej ból połowiczy.
  • Promieniujący od szyi do twarzy.
  • Utrzymuje się do 3 tygodni.
  • Czasami towarzyszą mu objawy autonomiczne podobne do występujących w czasie napadu migreny.,
  • Często dotyczy osób z chorobami tkanki łącznej.
  • Może wystąpić po kolizji komunikacyjnej. W wyniku której doszło do odgięciowego ruchu szyi i głowy, lub ucisku pasów bezpieczeństwa przebiegających w okolicy szyi.
  • Należy pamiętać, że powikłaniem rozwarstwienia tętnicy szyjnej może być półkulowy udar niedokrwienny. Dlatego sytuacja taka wymaga pilnej kontroli lekarza.

31. Ból głowy w olbrzymiokomórkowym zapaleniu tętnic.

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic (zapalenie tętnicy skroniowej) jest najczęstszym pierwotnym zapaleniem naczyń tętniczych. Stan zapalny najczęściej zajmuje tętnicę skroniową. Ponadto, może również dotyczyć innych tętnic. W wyniku zapalenia naczyń dochodzi do ich zwężenia. A w konsekwencji do niedokrwienia narządów, do których doprowadzały krew. Chorują głównie osoby po 50. roku życia, z przewagą kobiet.

Jak wygląda ból głowy w chorobie Hortona?

Przewlekłe bóle głowy w zapaleniu tętnicy skroniowej:

  • Bóle głowy zwykle lokalizują się w okolicy skroniowej, niekiedy z tyłu głowy, z przodu i na jej czubku. Tętnica skroniowa ulega bolesnemu nabrzmieniu, stając się widoczna w postaci krętego, sznurowatego uwypuklenia.
  • Początkowo ma charakter kłujący, następnie ciągły.
  • U większości chorych ból występuje po jednej stronie, promieniuje do przodu twarzy i żuchwy, zajmując połowę twarzy.
  • Ból ten nasila się w godzinach nocnych. Zaburza sen.
  • Często występują bóle skalpu. Czyli powierzchowne bóle skóry głowy, np. przy czesaniu oraz chromanie żuchwy i języka. Drętwienie w trakcie żucia. Zaburzenia połykania.
  • Ponadto, towarzyszą im: gorączka, stany podgorączkowe, brak łaknienia, utrata masy ciała, osłabienie, dreszcze, poty. Niekiedy pojawia się suchy kaszel i ból gardła. Jak również zapalenie ścięgien z ciastowatym obrzękiem rąk i stóp.
  • Dodatkowo w badaniu występują szmery naczyniowe nad tętnicami (szyjnymi, podobojczykowymi i pachowymi). Ponadto, osłabienie lub brak tętna na tętnicy skroniowej.
  • U 1/4 chorych dochodzi do zajęcia tętnic doprowadzających krew do oczu. Co w konsekwencji objawia się zaburzeniami widzenia, takimi jak: podwójne widzenie i zaburzenia ostrości wzroku.
  • Szczególnie często współistnieje z polimialgią reumatyczną, charakteryzującą się bólem i sztywnością poranną obręczy barkowej i biodrowej.

32. Ból głowy w Chorobie Pageta

Bóle głowy w chorobie Pageta wiążą się z uciskiem nieprawidłowo ukształtowanych kości na nerwy, tętnice bądź rdzeń kręgowy. Towarzyszą im bóle kości związane z mikrozłamaniami lub przeciążeniami stawów i struktur okołostawowych. Ponadto, u osób chorych występuje nadmierne ocieplenie chorej okolicy i zniekształcenie kości.

33. Zespół popunkcyjny

Jak powstaje zespół popunkcyjny?

W skrócie, zespół popunkcyjny to ból głowy związany czasowo z wykonaniem punkcji lędźwiowej lub znieczuleniem przewodowym (podpajęczynówkowym, zewnątrzoponowym).

Wiąże się z obniżeniem ciśnienia śródczaszkowego. Brak właściwej amortyzacji mózgowia wiąże się z ubytkiem płynu mózgowo- rdzeniowego. Co w konsekwencji prowadzi do ucisku i pociągania struktur wrażliwych na ból.

Ile czasu trwa zespół popunkcyjny?

Ból ustępuje samoistnie w ciągu tygodnia lub też w ciągu 48 godzin po odpowiednim leczeniu przyczynowym (łata z kwi). Zdarzają się również przypadki przewlekłego utrzymywania się objawów. Nawet przez kilka miesięcy. W konsekwencji znacznie upośledza to jakość życia chorych. Dodatkowo uniemożliwiając im normalną aktywność.

popunkcyjne bóle głowy

Kto jest narażony na ból pleców po punkcji lędźwiowej?

Czynniki predysponujące do wystąpienia popunkcyjnych bólów głowy to m.in. :

  • Młody wiek
  • Płeć żeńska
  • Niskie BMI
  • Wysoki wzrost
  • Niepalenie papierosów
  • Migrena lub depresja w wywiadzie
  • Męczenie, brak snu, praca nocna

Jak zmniejszyć ryzyko wystąpienia popunkcyjnych bólów głowy?

W ramach profilaktyki zaleca się podczas wykonywania znieczulenia przewodowego, lub punkcji lędzwiowej zastosowanie igieł o małej średnicy i atraumatycznym zakończeniu.

Jak leczyć popunkcyjne bóle głowy?

W leczeniu bólu głowy z powodu zespołu popunkcyjnego stosujemy:

  • Przede wszystkim postępowanie zachowawcze (leżenie, nawadnianie, bandażowanie brzucha, leki przeciwbólowe: paracetamol NLPZ, leki przeciwwymiotne)
  • Leczenie agresywne-metyloksantyny (kofeina , teofilina) ACTH, gabapentynę, pregabalinę, sumatryptan, mirtazapinę, hydrokortyzon, blokadę nerwów potylicznych
  • Konwencjonalne leczenie inwazyjne- „łatę z krwi własnej pacjenta”
  • Agresywne leczenie inwazyjne (klej fibrynowy, operację)

Kto zajmuje się leczeniem popunkcyjnego bólu głowy?

Większość tego typu bólów z czasem samoistnie ustępuje. Jeśli utrzymuje się niepokojąco długo należy skonsultować się z anestezjologiem. Przeprowadzi on dalszą diagnostykę, aby wykluczyć inne potencjalnie niebezpieczne przyczyny bólu.

Diagnostyka Bólu

W zakładce Dla Pacjenta: diagnozowanie bólu znajdują się interaktywne testy służące diagnozowaniu dolegliwości bólowych. Możesz wykonać je samodzielnie. Gorąco zachęcam!

Leczenie bólu głowy podsumowanie

Podsumowując, na pierwszy rzut oka widać już jak obszernym zagadnieniem są bóle głowy. A ponadto, są również niezwykle rozpowszechnione w społeczeństwie. Każdy z nas przynajmniej raz w życiu odczuwał bóle głowy. W większości przypadków zastosowanie dostępnych bez recepty leków przeciwbólowych przynosi ulgę. W konsekwencji szybko zapominamy o problemie.

Jeśli jednak bóle głowy zaczynają Cię niepokoić, lub standardowe leczenie nie przynosi ulgi w bólu-koniecznie skonsultuj się z lekarzem.

Osoby cierpiące z powodu bólów głowy zapraszam do poradni leczenia bólu w Łodzi w Centrum Medycznym La Vida.

Serdecznie polecam również dr n. med. Łukasz Kmieciaka. Specjalizującego się w leczeniu bólów głowy z zastosowaniem technik inwazyjnych i akupunktury.

Z pewnością zainteresują Cię również:

Podziel się z innymi
Follow Lek. Anna Kociszewska-Bald:

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii

Lekarz specjalista Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Specjalizuję się w leczeniu bólu w chorobach przewlekłych i onkologicznych.

Latest posts from

Leave a Reply

15 + 19 =